ناتواني در تصميم‌گيري اقتصادي کشنده است

حميد کشاورز، هم‌بنيان‌گذار شرکت صنايع توليدي کروز، در مراسم اکران مستند »اسب بي‌بخار 2« در دانشگاه صنعتي شريف، از نبود مرجع مشخص براي راهبري اقتصادي و تعدد مراکز تصميم‌گيري در کشور انتقاد کرد. او اين وضعيت را مانعي جدي براي توسعه صنعتي دانست و گفت: »به نظر مي‌رسد مرجع مشخصي وجود ندارد. نمي‌توان اقتصاد را به گونه‌اي اداره کرد که براي هر تصميم، بين ?? دستگاه مختلف گرفتار شد. اکنون در کشور با پديده‌اي مواجه هستيم که در آن اساسا تصميم‌گيري صورت نمي‌گيرد و اين وضعيت براي ما کشنده است.«
توسعه صنعتي؛ اولويت مغفول مانده کشور
هم‌بنيان‌گذار کروز با اشاره به اينکه توسعه صنعتي طي 47 سال گذشته در اولويت کشور نبوده است، ابراز اميدواري کرد که اين موضوع در گام دوم به يکي از اولويت‌هاي اصلي تبديل شود.
کشاورز با تاکيد بر ضرورت تصميم‌گيري صحيح در سياست‌گذاري اقتصادي اظهار کرد: »خودروسازي خوب براي کشور، ارزش ملي دارد و حرکت‌دهنده اقتصاد آن است؛ زيرا حداقل 60 صنعت ديگر مانند فولاد، مس و پتروشيمي و.. را به حرکت درمي‌آورد.«
او در عين حال، واردات خودرو را در چارچوب يک نظام اقتصادي درست، ضروري دانست و افزود:»ما اعتقاد داريم که در يک نظام اقتصادي درست، خودرو بايد وارد شود، اما واردکنندگان هم بايد با نام و نشان مشخص فعاليت کنند.«
زنجيره تامين قوي؛ پيش‌نياز خودروسازي واقعي
پرسش يکي از دانشجويان درباره روند وابستگي صنعت خودروي ايران به خودروسازان چيني و حرکت به سمت مونتاژ صرف خودرو، به يکي از سرفصل‌هاي گفت‌وگو تبديل شد. حميد کشاورز در پاسخ، استفاده از شرکاي خارجي براي تکميل سبد محصولات و تامين نياز بخش محدودي از بازار را قابل قبول دانست و تاکيد کرد که چنين همکاري‌هايي لزوما با راهبرد توليد داخل در تضاد نيست.
او در اين باره توضيح داد: »در سطح بالاي بازار خودرو که سالانه 10 هزار، 15 هزار يا 20 هزار دستگاه فروش مي‌رود، ممکن است براي يک محصول که CKD است يا درصد خودکفايي پايين‌تري دارد، از يک شريک استفاده کنيد و اين مسئله مشکل خاصي نيست؛ چراکه به هر صورت مي‌خواهيد تمام محصولات را عرضه کنيد و نمي‌خواهيد فقط يک محصول داشته باشيد. به اصطلاح براي جور کردن جنس است که بايد چنين کاري انجام دهيد و اين هم عيب و ايرادي ندارد.»
با اين حال، از نگاه کشاورز، همکاري خارجي نبايد به راهبرد اصلي صنعت خودرو تبديل شود و جايگزين توسعه توانمندي‌هاي داخلي شود. او با تاکيد بر ضرورت برخورداري از قابليت‌هاي بنيادين در اين صنعت، ساخت موتور را يکي از شاخص‌هاي اصلي خودروساز بودن دانست و گفت: »خودروسازي که موتور نسازد، خودروساز نيست.« به گفته او، خودروسازي صرفا به مونتاژ قطعات و کنار هم قرار دادن مجموعه‌هاي آماده محدود نمي‌شود، بلکه مستلزم توانايي طراحي و توليد بخش‌هاي اصلي خودرو و توسعه زنجيره تامين داخلي است.
کشاورز همچنين با اشاره به تجربه صنعت خودروي چين، شکل‌گيري زنجيره تامين گسترده و يکپارچه را از عوامل مهم توسعه اين صنعت دانست. به گفته او، قدرت اين صنعت در چين تنها به توليد محصول نهايي محدود نمي‌شود، بلکه شبکه‌اي از قطعه‌سازان، تامين‌کنندگان و صنايع پشتيبان در آن شکل گرفته که امکان تامين بخش‌هاي مختلف خودرو و توليد در مقياس بالا را فراهم مي‌کند.
از اين منظر، کاهش وابستگي به مونتاژ محصولات آماده و حرکت به سمت خودروسازي با اتکا به توان داخلي، نيازمند تقويت شبکه تامين، توسعه توان طراحي و ساخت قطعات و مجموعه‌هاي اصلي و افزايش ظرفيت توليد داخل است.
کشاورز همچنين با اشاره به محدوديت‌هاي اعمال‌شده در برخي بازارهاي جهاني براي ورود خودروهاي چيني، از سياست باز بازار ايران در برابر اين خودروها انتقاد کرد. او همچنين اتکاي صرف به سرمايه‌گذاران خارجي براي حل مشکلات صنعت خودرو را راهکاري موثر ندانست و در مقابل، بر ضرورت همکاري‌هاي فناورانه و استفاده از ظرفيت شرکاي خارجي براي انتقال دانش و توسعه توان توليد داخل تاکيد کرد. به گفته او، همکاري خارجي زماني مي‌تواند به توسعه صنعت خودرو کمک کند که به وابستگي صرف يا تبديل شدن ايران به بازاري براي عرضه محصولات ديگر کشورها محدود نشود.
هم‌بنيان‌گذار کروز در اين باره گفت: »آيا برنامه زندگي ما اين است که جاي ديگري را آباد کنيم؟ اين‌که از سرمايه‌داران خارجي دعوت کنيم تا مشکلات ما را حل کنند، خيال عبثي است؛ چون در نهايت، مرکز سودآوري آن‌ها در پکن است و اين موضوع بديهي است.«
تيراژ بالا؛ عامل کاهش هزينه و ارتقاي کيفيت
هم‌بنيان‌گذار کروز در ادامه، افزايش تيراژ توليد و استفاده از قطعات مشترک در محصولات مختلف را از عوامل موثر بر کاهش هزينه تمام‌شده و بهبود کيفيت خودرو دانست. او براي توضيح اين موضوع به تجربه خودروسازي تويوتا اشاره کرد و گفت: »خودروسازي تويوتا که سالانه 9 ميليون دستگاه خودرو مي‌سازد، از اين تعداد، قطعات 7 ميليون دستگاه کاملا مشابه است و به گونه‌اي طراحي مي‌شود که تيراژ توليد قطعه‌ساز همچنان بالا باشد. شما يک کليد يا دسته‌راهنما را نگاه کنيد. در خودروهاي مختلف، از لکسوس تا ساير برندها، استفاده مي‌شود.«
کشاورز با اشاره به تجربه خود در سال‌هاي ابتدايي فعاليت در صنعت، بر اهميت مقياس توليد در کاهش هزينه‌ها تاکيد کرد و گفت:»به اين دليل است که وقتي مقياس بالا مي‌رود، در نهايت پول مواد اوليه را مي‌پردازيم.«
او همچنين کيفيت محصولات تويوتا را با تيراژ بالاي توليد و فرصت شناسايي و رفع ايرادهاي محصولات مرتبط دانست و افزود: »چرا تويوتا خودروي خوبي مي‌سازد؟ براي اينکه به تعداد زياد توليد مي‌کند و تيراژش بالاست. عيب تمام محصولاتش گرفته مي‌شود؛ آن‌قدر توليد مي‌کند که عيب‌ها گرفته مي‌شود. اصرار هم ندارد که مدام مدل خودرو را عوض کند. به جاي اينکه دائما آن را تغيير بدهد، روي همان محصول کار مي‌کند و عيبش را مي‌گيرد. اين چيزي است که به درد ما در کشور مي‌خورد.«
توليد خودرو متناسب با نياز و قدرت خريد مردم
کشاورز در بخش ديگري از سخنان خود به برنامه توليد خودرو و ضرورت تمرکز بر محصولاتي متناسب با نياز بازار و قدرت خريد مصرف‌کنندگان اشاره کرد و گفت: «ما بايد حداقل هفت يا هشت محصول روي سه پلتفرم بسازيم تا نياز 95 درصد مردم را پاسخ دهيم. ما براي توليد خودرويي که مقرون‌به‌صرفه باشد و مردم بتوانند آن را بخرند، برنامه‌ريزي مي‌کنيم.»
او با تاکيد بر اينکه توليد خودرو نبايد صرفا بر دستيابي به بالاترين سطح فناوري متمرکز باشد، افزود: »ما نمي‌خواهيم بالاترين سطح فناوري را وارد کنيم، چون بازاري براي آن وجود ندارد. ما خودرويي مي‌خواهيم که قابل اتکا باشد، خراب نشود يا کمتر خراب شود و مصرف سوخت پاييني داشته باشد.«
کشاورز در ادامه با اشاره به ظرفيت‌هاي کشور براي دستيابي به اهداف بزرگ افزود: »شما هر چيزي را که بخواهيد، مي‌توانيد در اين خاک و تمدن به دست بياوريد.«
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از خبرآنلاين، او در پايان، با اشاره به دشواري‌هاي فعاليت اقتصادي و چالش‌هايي که در مسير توليد با آنها مواجه شده است، درباره انتخاب خود براي ادامه اين مسير گفت: »بارها از من پرسيده‌اند که آيا بهتر نبود به جاي مواجهه با پرونده‌ها و اتهامات مختلف، در يک قايق تفريحي وقت مي‌گذراندم؟ اما من دوباره هم همين مسير را انتخاب مي‌کنم. اين اتفاق‌ها باعث رشد آدم مي‌شود؛ مثل کسي که در باشگاه ورزش مي‌کند. اين هم نوعي بدنسازي است.«