شکل‌گيري پديده مادون‌طبقه در ايران

چنانکه بر اساس آخرين گزارش مرکز آمار ايران، تورم نقطه‌ به‌ نقطه در مهر ماه 1405 به 88.7 درصد رسيده و تورم سالانه نيز 76.8 درصد ثبت شده است. هم‌زمان، کاهش ارزش پول ملي، افزايش هزينه‌هاي زندگي و کوچک‌شدن سفره خانوارها، نگراني‌ها درباره گسترش فقر و تشديد نابرابري‌هاي اجتماعي را بيشتر کرده است.در همين رابطه، حسين راغفر، اقتصاددان، از شکل‌گيري پديده‌اي به نام »مادون‌طبقه«، خروج بخشي از جامعه از چرخه اقتصادي و تهديد‌هايي مي‌گويد که ادامه اين روند براي انسجام اجتماعي و آينده نسل جوان به دنبال خواهد داشت.
سقوط ارزش پول ملي، تحقير طبقه متوسط و له‌ شدن طبقه پايين
حسين راغفر درباره پيامد‌هاي کاهش ارزش پول ملي و افزايش تورم در ماه‌هاي اخير گفت: مسئله سقوط ارزش پول ملي، به‌ويژه در ماه‌ها و سال‌هاي اخير، يک پديده بي‌سابقه در کشور است و هيچ‌گاه پول ملي تا اين حد سقوط نکرده بود.وي افزود: پيامد‌هاي اين اتفاق بسيار روشن است. سقوط ارزش پول ملي به معناي کاهش ارزش پس‌انداز‌هاي مردم، کاهش قدرت خريد دستمزدبگيران، هم‌زمان با افزايش شديد تورم است و در پي آن، رکودي که در اقتصاد شکل مي‌گيرد، رشد نابرابري‌هاي شديد اقتصادي و اجتماعي را به دنبال دارد. اين روند در واقع تحقير طبقه متوسط و له‌ شدن طبقه پايين جامعه است.
شکل‌گيري پديده مادون‌طبقه؛ تهديدي براي امنيت ملي
اين اقتصاددان با اشاره به شکل‌گيري پديده‌اي جديد در ساختار اجتماعي کشور اظهار کرد: پديده جديدي که در ايران در حال رشد است، »پديده مادون‌طبقه« است، گروهي که به دليل از دست دادن فرصت‌هاي شغلي و ناتواني در بازيابي جايگاه خود، عملاً از چرخه اقتصادي کشور خارج شده‌اند.وي افزود: اين افراد معمولاً دچار بيکاري مزمن هستند و کارتن‌خوابي و آسيب‌هاي اين‌چنيني را تجربه مي‌کنند. اين وضعيت به نوعي تهديد براي امنيت ملي کشور تبديل شده است و به همين دليل، مسئله عدالت يک ضرورت قابل‌ جبران است. اين وضعيت، رگه‌هاي خطرناکي از نارضايتي ساختاري دارد و نيازمند عزم جدي براي ايجاد همبستگي اجتماعي و انسجام اجتماعي است تا بتواند بر مشکلات فائق آيد.امروز يکي از جدي‌ترين تهديد‌هايي که کشور با آن مواجه است، همين مسئله بحران در لايه‌هاي مختلف جامعه است که مردم را درگير پديده هولناک نابرابري‌هاي اقتصادي و اجتماعي کرده است.
راهکار دولت براي مهار نابرابري چيست؟
اين اقتصاددان با تأکيد بر ضرورت مداخله حاکميت براي کاهش نابرابري‌ها تصريح کرد: به همين دليل بايد اقدامات واقعاً جدي در مورد مسئله مسکن و کاهش نابرابري‌هاي اقتصادي و اجتماعي صورت بگيرد. اين راهکار‌ها کاملاً در اختيار حاکميت است، اما نيازمند عزم سياسي است.وي ادامه داد: يکي از اقداماتي که کاملاً در اختيار حاکميت قرار دارد، واگذاري زمين براي ساخت مسکن به جوانان در کشور است و اين کاملاً امکان‌پذير است. اين مسئله با اراده دولت امکان‌پذير است، اما نيازمند آن عزم سياسي است که بايد در کشور به وجود بيايد.
راغفر با اشاره به نقش توزيع ناعادلانه دارايي‌هاي عمومي در تشديد شکاف طبقاتي گفت: بسياري از زمينه‌هاي رشد نابرابري‌ها به دليل اعطاي دارايي‌هايي است که به اين معنا اموال عمومي هستند و به جاي اينکه به همه مردم تعلق بگيرند، به گروهي از آمران درون ساختار قدرت اختصاص مي‌يابند.
سقوط طبقه متوسط و افزايش مهاجرت؛ سرمايه انساني در معرض خطر است
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از اقتصاد24،اين اقتصاددان در پاسخ به پرسشي درباره وضعيت سرمايه انساني و آينده طبقه متوسط در شرايط تورمي کشور گفت: طبقه متوسط با شوک‌هاي ارزي و سرکوب دستمزد‌ها عملاً بسياري از نقش‌ها و امنيت خود را به‌شدت از دست داده است. بسياري از آنها به زير خط فقر سقوط کرده‌اند و مسئله اصلي آنها معيشتشان است.راغفر ادامه داد: به همين دليل، براي کمک به جامعه و حل مشکلات اجتماعي، عملاً اين افراد از چرخه مشارکت اجتماعي خارج شده‌اند؛ چراکه نگران ساختار اوليه زندگي خودشان هستند.وي با اشاره به پيامد‌هاي اين وضعيت براي سرمايه انساني کشور ادامه داد: بخش قابل‌توجهي از اين افراد مهاجرت مي‌کنند و مهاجرت در اين زمينه آسيب بسيار بزرگي براي کشور است. کاهش نابرابري‌ها و افزايش قدرت خريد اين طبقه مي‌تواند به بازگشت اميد به جامعه کمک کند. مسئله طبقه متوسط بسيار مهم است و کاهش نابرابري‌ها در کشور اهميت بسيار بالايي دارد چراکه اين نابرابري‌ها منشأ بسياري از آسيب‌هاي روحي و هويتي در جامعه هستند.