آذربايجان‌غربي؛ از قطب توليد سيب تا سکوي صادراتي ايران

نقشي که با وجود برخي چالش‌هاي لجستيکي و ارزي، همچنان با قدرت در مسير توسعه قرار دارد. ايران با توليد سالانه 4.2 تا 4.4 ميليون تن سيب درختي، جايگاه ويژه‌اي در ميان توليدکنندگان جهاني دارد و در اين ميان، آذربايجان‌غربي با توليد سالانه يک تا 1.4 ميليون تن، پيشران اصلي اين صنعت در کشور است.
صادرات اين ميوه هم اکنون به بازارهاي منطقه قفقاز، ترکيه،کشورهاي حوزه خليج فارس، پاکستان و افغانستان، عراق انجام مي شود و بازارهاي جديدي نيز به گفته مسوولان در حال شکل گيري است و که نويدي بر بهبود و ارتقاي روند صادرات محسوب مي شود.
داشتن هزار کيلومتر مرز مشترک با چندين کشور در شمال‌غرب يکي از مزيت‌هاي اين استان در صادرات سريع سيب درختي در کنار ساير محصولات کشاورزي است که موجب اشتغالزايي، توسعه صنايع تبديلي و تکميلي و افزايش درآمد سرانه کشاورزان شده است.
مديرکل دفتر امور ميوه‌هاي سردسيري و خشک وزارت جهاد کشاورزي، ايران را با توليد سالانه 4.2 تا 4.4 ميليون تن، يکي از کشورهاي پيشرو در توليد سيب در سطح جهان دانست و اظهار کرد: آذربايجان غربي به عنوان قطب اصلي توليد با توليد سالانه يک تا 1.4 ميليون تن سيب رتبه نخست را در اختيار دارد
داريوش سالم پور پيش‌بيني کرد که امسال مجموع توليد سيب کشور به بيش از 4.2 ميليون تن برسد که از اين ميزان، 2.2 ميليون تن صرف مصرف تازه‌خوري شده و بين 640 تا 860 هزار تن نيز جذب واحدهاي فرآوري مي‌شود.
وي با مروري بر روند صادراتي سال‌هاي اخير گفت: صادرات سيب کشور در سال 1397 حدود 400 هزار تن بود که با رشدي خيره‌کننده به 985 هزار تن در سال 1400 رسيد.
سالم پور خاطرنشان کرد: همچنين در سال 1403 نيز شاهد آمار قابل توجه 900 هزار تني بوديم؛ هرچند اين رقم در سال گذشته به 510 هزار تن کاهش يافت.
مديرکل دفتر امور ميوه‌هاي سردسيري و خشک وزارت جهاد کشاورزي گفت: عراق، هند، امارات، ازبکستان، عمان و سوريه را به همراه کشورهاي آسياي ميانه، از بازارهاي هدف اصلي سيب درختي ايران است و حمايت از صادرکنندگان براي حفظ و گسترش اين بازارها ضروري است.
صادرات سيب ايران به ترکيه 65 برابر شد
مديرکل دفتر امور ميوه‌هاي سردسيري و خشک وزارت جهاد کشاورزي با اشاره به جهش چشمگير صادرات سيب درختي به ترکيه، گفت: صادرات اين محصول به کشور مذکور با رشدي 65 برابري، از 46 تن در سال گذشته به سه هزار تن در سال جاري رسيده است.
سالم‌پور با تشريح وضعيت توليد و صادرات اين محصول استراتژيک، افزود: با وجود برخي نوسانات در ميزان صادرات، اقدامات مؤثري براي باز کردن بازارهاي جديد و تقويت بازارهاي هدف صورت گرفته است.وي با اشاره به آمار صادراتي سال جاري گفت: از ابتداي امسال تاکنون حدود 90 هزار تن سيب به ارزش 36 ميليون دلار صادر شده است.
سالم پور با اشاره به مقايسه آماري با مدت مشابه سال گذشته يادآور شد: در بازه زماني مشابه سال قبل، مجموع صادرات سيب کشور 203 هزار تن با ارزشي بالغ بر 80 ميليون دلار بود که نشان‌دهنده کاهش در وزن و ارزش در مقطع کنوني است؛ موضوعي که نيازمند آسيب‌شناسي دقيق و برنامه‌ريزي براي بازارهاي نوظهور است.
مديرکل دفتر امور ميوه‌هاي سردسيري و خشک وزارت جهاد کشاورزي خاطرنشان کرد: بخش عمده‌اي از سيب‌هاي صادراتي در ماه‌هاي اخير از نوع ارقام ميان‌رس و زودرس بوده‌اند.
وي از پاکستان، ترکمنستان، سوريه، ازبکستان، عمان، تاجيکستان، ليبي و ترکيه به عنوان کشورهايي نام برد که بيشترين افزايش در واردات سيب از ايران را داشته‌اند.
تکميل زنجيره ارزش؛ از سردخانه تا صنايع تبديلي
محمدرضا اصغري با اشاره به ظرفيت‌هاي عظيم کشاورزي استان، افزود: با وجود چالش‌هاي اقليمي و کم‌آبي، امسال به لطف برنامه‌ريزي‌هاي دقيق در حوزه آموزش و ترويج، شاهد افزايش 25 درصدي در عملکرد توليدات کشاورزي استان بوده‌ايم که اين موضوع نشان‌دهنده توانمندي و بهره‌وري بالاي کشاورزان منطقه است.
وي با تاکيد بر اينکه زنجيره سيب در آذربايجان‌غربي به طور کامل شکل گرفته است، گفت: پيش‌بيني مي‌شود امسال 1.4 ميليون تن سيب در سطح 70 هزار هکتار از باغات استان توليد شود.
رييس سازمان جهاد کشاورزي استان افزود: در اين راستا ظرفيت سردخانه‌هاي استان به 1.3 ميليون تن رسيده و بخشي از اين ظرفيت همواره آماده خدمت‌رساني است.وي تصريح کرد: همچنين با ايجاد 400 هزار تن ظرفيت سورتينگ و بسته‌بندي، آمادگي داريم محصولات ساير استان‌هاي کشور را نيز براي صادرات آماده‌سازي کنيم.اصغري خاطرنشان کرد: علاوه بر اين، با ظرفيت 1.9 ميليون تني توليد کنستانتره، آذربايجان‌غربي در حوزه توليد فرآورده‌هايي نظير چيپس ميوه و سرکه سيب از ظرفيت بسيار بالايي برخوردار است و توسعه صادرات اين فرآورده‌ها در اولويت اصلي قرار دارد.
مطالبات توليدکنندگان براي حفظ جايگاه صادراتي
تاج الديني يکي از توليدکنندگان استان در اين باره گفت: اين استان سالانه بين 6 تا هفت ميليون تن انواع محصولات توليد و روانه بازار مي کند که تاثير مهمي در امنيت غذايي کشور ايفا مي‌کند.
وي با اشاره به اينکه ثبت جهاني روز سيب براي اين استان يک افتخار است که با تلاشهاي مسوولان انجام شده ادامه داد: تاثير سيب درختي به عنوان محصول استراتژيک در اشتغال و معيشت و در آمد سرانه مردم استان غير قابل انکار است .
اين توليد کننده گفت: چند پيشنهاد براي رونق توليد و رفع مشکلات صادرات داريم که رفع تعهدات ارزي در راساين درخواستها قرار دارد.
وي اظهار کرد:لازم است تعهدات ارزي از صادرات اين محصول حذف يا توسط دولت تمهيداتي براي اين مساله انديشيده شود تا صادر کنندگان بتوانند رفع تعهد کنند.
تاج الديني ادامه داد: تامين و راه اندازي لجستيک دريايي و حمل و نقل يخچالي است که در حال حاضر با افزايش قيمتهاي بالا صادرات را زمين گير کرده است.
وي با بيان اينکه در تمام دنيا کشاورزي مورد حمايت دولتها است اظهار کرد: تامين نهاده ها و اعتبارات لازم براي به روز آوري باغات سيب و راه اندازي سيستم هاي نوين آبياري، تامين سرمايه در گردش صادر کنندگان و صنايع تبديلي و تکميلي در اين بخش لازم است مورد توجه مسوولان باشد.
بهنام تاج الديني با اشاره به توسعه ديپلماسي اقتصادي در اين زمينه توسط استاندار آذربايجان غربي اضافه کرد: بخش خصوصي آماده پذيرش هيات هاي تجاري کشورهاي مختلف براي ارائه سيب درختي با کيفيت استان است.
وي اضافه کرد: در شرايطي که وزارت جهاد کشاورزي بر ضرورت تنوع‌بخشي به مسيرهاي صادراتي و بهره‌گيري از ظرفيت بازارهاي نوظهور نظير ترکيه تأکيد دارد، اين استان با تکيه بر ظرفيت عظيم توليدي خود، به عنوان قطب استراتژيک براي حفظ و توسعه بازارهاي صادراتي کشور در عرصه بين‌الملل شناخته مي‌شود.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از ايرنا، آذربايجان‌غربي با تثبيت زنجيره ارزش از توليد تا صادرات، نه تنها يک قطب منطقه‌اي، بلکه بازوي اجرايي کشور در تحقق اهداف صادراتي است.در شرايطي که وزارت جهاد کشاورزي بر ضرورت تنوع‌بخشي به مسيرهاي صادراتي و نفوذ به بازارهاي نوظهور تأکيد دارد، حل چالش‌هاي ساختاري، به‌ويژه مسائل مربوط به رفع تعهدات ارزي و هزينه‌هاي لجستيک، مي‌تواند روند صادرات را افزايش دهد و بهره‌وري اين محصول استراتژيک را در تراز جهاني ارتقا دهد.تداوم حمايت‌هاي دولتي و تقويت زيرساخت‌هاي صادراتي، کليد بهره‌برداري کامل از اين پتانسيل عظيم است.