مهاجرت شغلي جايگزين مهاجرت جغرافيايي شده است

بنابراين، کاهش احتمالي آمار مهاجرت لزوماً به معناي بهبود شرايط داخلي يا افزايش تمايل افراد به ماندن نيست و ممکن است ناشي از محدود شدن فرصت‌هاي پذيرش در کشورهاي مقصد يا کاهش توان مالي متقاضيان باشد. رضا لاري‌پور با تأکيد بر نقش مهم پزشکان عمومي در نظام سلامت کشور اظهار کرد: تربيت پزشک عمومي براي کشور هزينه‌بر است و انتظار مي‌رود از اين سرمايه انساني ارزشمند به‌گونه‌اي مؤثر استفاده شود که هم منافع ملي تأمين شود و هم پزشکان از فعاليت حرفه‌اي خود رضايت داشته باشند. وي افزود: هنگامي که اقتصاد يک کشور با نارسايي و نابساماني مواجه مي‌شود، مديريت کشور نيز نمي‌تواند از ظرفيت نيروي انساني در رشته‌هاي مختلف به‌درستي استفاده کند. در چنين شرايطي، افراد براي تأمين معيشت خود به سمت مشاغلي مي‌روند که درآمد بيشتري داشته باشد. افراد توانمند و بااستعداد نيز معمولاً امکان بيشتري براي فعاليت در حوزه‌هاي ديگر يا اشتغال در کشورهاي خارجي دارند.
کاهش جايگاه پزشکان عمومي و گرايش به مشاغل ديگر
سخنگوي سازمان نظام پزشکي با انتقاد از غلبه رويکرد تخصص‌گرايي در نظام سلامت گفت: طي سال‌هاي گذشته، به دليل توجه افراطي به تخصص‌گرايي، استفاده نامناسب از ظرفيت پزشکان عمومي و ناديده گرفتن جايگاه واقعي اين گروه در تصميم‌گيري‌هاي حوزه سلامت، پزشکان عمومي از موقعيت شايسته خود فاصله گرفته‌اند. اين وضعيت، هم از نظر درآمد و معيشت و هم از نظر جايگاه اجتماعي و فرهنگي، مشکلات جدي براي آنان ايجاد کرده است.لاري‌پور ادامه داد: امروز بسياري از مردم حتي براي مشکلات ساده‌اي مانند سردرد، ترجيح مي‌دهند به متخصص يا فوق‌تخصص مراجعه کنند؛ در حالي که هيچ کشوري، حتي کشورهاي ثروتمند، منابع مالي نامحدودي براي اداره نظام سلامت ندارد تا بتواند چنين الگويي را به‌طور گسترده اجرا کند. تقويت جايگاه پزشک عمومي مي‌تواند ضمن تسهيل دسترسي مردم به خدمات درماني، از تحميل هزينه‌هاي غيرضروري به بيماران، بيمه‌ها و نظام سلامت جلوگيري کند.
مهاجرت پزشکان و شکل‌گيري پديده »مهاجرت شغلي«
سخنگوي سازمان نظام پزشکي با اشاره به اهميت راهبردي حوزه سلامت تصريح کرد: همان‌طور که امنيت کشور از اولويت‌هاي اساسي است، سلامت نيز اهميت حياتي دارد و بايد از نيروهاي متخصص اين حوزه حمايت شود. در غير اين صورت، ممکن است افرادي که براي تربيت آنان هزينه‌هاي قابل‌توجهي صرف شده است، در ساير بخش‌هاي اقتصادي فرصت‌هاي معيشتي بهتري پيدا کنند.لاري‌پور با بيان اينکه مشکلات معيشتي و حرفه‌اي جامعه پزشکي موضوع تازه‌اي نيست، گفت: اين مسائل دست‌کم دو دهه است که ادامه دارد و بارها از سوي مسئولان و کارشناسان مطرح شده، اما رسيدگي مؤثر و متناسبي به آن صورت نگرفته است. يکي از نشانه‌هاي اين وضعيت، خالي ماندن تعدادي از ظرفيت‌هاي دستياري تخصصي و فوق‌تخصصي است.وي همچنين اظهار کرد: بر اساس ارزيابي وي، طي پنج سال گذشته، مهاجرت پزشکان عمومي از ساير گروه‌ها و رشته‌ها بيشتر بوده است؛ با اين حال، اکنون گروه‌هاي تخصصي و فوق‌تخصصي نيز در روند مهاجرت سهم قابل‌توجهي دارند. اين وضعيت زنگ خطري جدي براي نظام سلامت کشور است. روند مهاجرت تنها به پزشکان محدود نمي‌شود و داروسازان، ماماها، فيزيوتراپيست‌ها و ساير اعضاي کادر درمان را نيز در بر مي‌گيرد.