زنانِ تحصيل‌کرده؛ نيروي ذخيره‌اي که از آن غفلت مي شود

چندي پيش، زهرا بهروزآذر- معاون امور زنان و خانواده رئيس‌جمهوري با اشاره به وضعيت تحصيلي زنان، گفت: »يکي از بزرگترين افتخارات امروز ما در جهان، موضوع ورود زنان به دانشگاه‌هاست. بيش از 64 درصد متقاضيان ورود به دانشگاه‌ها را دختران تشکيل مي‌دهند و بيش از 52 درصد افرادي که امروز بر صندلي‌هاي دانشگاه‌ها نشسته‌اند، زنان هستند. اما وقتي رشته‌هاي تحصيلي را بررسي مي‌کنيم، نشان مي‌دهد که شکاف جنسيتي واضح ميان زنان و مردان در پذيرش و حضور در برخي رشته‌هاي دانشگاهي وجود دارد. در رشته‌هاي فني و مهندسي شکاف جدي داريم. بر اساس آمار، سال گذشته حدود 43 هزار نفر از دختران به علوم پايه وارد شده‌اند و حدود 66 هزار نفر پسر بوده‌اند، اما در رشته‌هاي فني و مهندسي خيلي شکاف داريم. سؤال مهم اين است که چه اتفاقي مي‌افتد که يک رشته مردانه تلقي مي‌شود و چه باورهايي باعث مي‌شود زنان، به‌ويژه در رشته‌هايي مانند علوم کامپيوتر و برق، کمتر وارد شوند و رشته هاي ديگري را انتخاب کنند. البته اين رشته‌ها، در همه دنيا با شکاف جنسيتي مواجه هستند.«
در همين راستا اما، شهلا کاظمي‌پور- جمعيت‌شناس و جامعه‌شناس با ارائه آمارها و دلايلي، به تفاوت جنسيتي در انتخاب رشته‌هاي تحصيلي اشاره مي‌کند مي‌گويد: اين تفاوت از همان دوران دبيرستان و زمان انتخاب رشته آغاز مي‌شود.
معمولاً دختران کمتر به سمت رشته رياضي مي‌روند، زيرا از همان ابتدا مي‌دانند بازار کار رشته‌هاي فني و مهندسي براي آنان محدودتر است. به همين دليل، گرايش دختران به رشته‌هاي علوم تجربي و علوم انساني بيشتر است و در مقابل، پسران بيشتر رشته رياضي را انتخاب مي‌کنند و در ادامه نيز وارد رشته‌هاي فني و مهندسي مي‌شوند.اين جامعه‌شناس با بيان اينکه مشکل اصلي زنان در ايران بازار کار است، تصريح کرد: به دليل نبود رشد اقتصادي و محدود بودن فرصت‌هاي اشتغال، زنان بيش از مردان از شرايط اقتصادي آسيب مي‌بينند. در ادبيات علمي نيز اين موضوع مطرح مي‌شود که در دوره‌هاي بحران اقتصادي، زنان نخستين گروهي هستند که از بازار کار حذف مي‌شوند و در زمان استخدام نيز فرصت‌هاي شغلي کمتري در اختيار آنان قرار مي‌گيرد.به گفته کاظمي‌پور، امروز بيش از 54 درصد زنان تحصيل‌کرده کشور بيکارِ در جست‌وجوي کارند. بسياري از آنان ناچار مي‌شوند به سمت مشاغل غيررسمي، فعاليت‌هاي اينترنتي يا ساير مشاغل فاقد امنيت شغلي روي بياورند، زيرا امکان جذب در بازار کار رسمي براي آنها فراهم نيست.وي با اشاره به وضعيت عدالت جنسيتي در حوزه آموزش گفت: براساس مطالعات و پژوهش‌هايي که انجام داده‌ايم، در حوزه آموزش، برابري جنسيتي تا حد زيادي محقق شده است و اگر در برخي رشته‌ها تفاوتي ديده مي‌شود، بيشتر به چشم‌انداز اشتغال آن رشته‌ها بازمي‌گردد.اين جمعيت‌شناس تأکيد کرد: شايد تنها 10 تا 15 درصد از اين تفاوت‌ها ناشي از نگرش‌هاي فرهنگي باشد، اما حدود 80 تا 90 درصد آن به مشکلات اقتصادي، رکود و محدود بودن فرصت‌هاي شغلي مربوط مي‌شود. اگر اقتصاد کشور از رشد مناسبي برخوردار باشد و فرصت‌هاي شغلي جديد ايجاد شود، زنان نيز همانند بسياري از کشورهاي توسعه‌يافته به طور گسترده جذب بازار کار خواهند شد
.به گزارش آرازآذربايجان به نقل از ايسنا، کاظمي‌پور با اشاره به روندهاي جمعيتي کشور اظهار کرد: با کاهش نرخ باروري و کند شدن رشد جمعيت، ايران نيز در دهه‌هاي آينده با کاهش نيروي کار مواجه خواهد شد، اما برخلاف بسياري از کشورهاي توسعه‌يافته که ناچار به جذب نيروي کار مهاجر شده‌اند، ايران از ظرفيت بزرگي از زنان تحصيل‌کرده و آماده به کار برخوردار است که مي‌توانند به عنوان نيروي کار ذخيره، نياز بازار کار را در سال‌هاي آينده تأمين کنند.