تمرچين؛ ميعادگاه اربعين حسيني

به گزارش آرازآذربايجان، در اين ميان، سهم آذربايجان‌غربي با آن رنگين‌کمان اقوام و مذاهبش، و شاهراه بين المللي و پايانه هاي مرزي مشترک متعدد با سه کشور همسايه ترکيه، آذربايجان و عراق، سهمي حياتي و لبريز از برادري است. به‌عنوان نويسنده‌اي که همواره تلاش کرده‌ام نبض رويدادهاي اجتماعي و آييني ديارمان را ثبت کنم، امسال نگاهم معطوف به پديده‌اي شد که در ساليان اخير پررنگتر و عميق¬تر در مرزهاي شمال‌غرب کشور به وقوع مي پيوندد؛ شاهراهي که فراتر از يک معبر مرزي، به تجلي‌گاه همدلي، ايثار و عشق بي‌مرز تبديل شده است. ماجراي گذرگاه مرزي »تمرچين« در پيرانشهر و دروازه ورودي»بازرگان« در ماکو، روايتي از پياده‌روي اربعين است که بايد نوشت و به تصوير کشيد.
اگر عاشورا، انفجار نور در ظلمت تاريخ بود، اربعين، »تداوم تابش« و »اربعين بلوغ« آن حماسه است. در فرهنگ اسلامي، عدد چهل نه يک شمارگان صرف، بلکه نماد کمال، پختگي و به ثمر نشستن است. اربعين حسيني در ذات خود، فراتر از يک سوگواري ساده، ايستگاهي براي بازخواني نقشه‌ي راه آزادگي است. ذات بزرگداشت اين روز، در حقيقت، پيروزي »روايت« بر »تحريف« است. اگر در چهلمين روز شهادت امام، کاروان اسراي اهل بيت امام حسين (ع) به ميعادگاه کربلا بازمي‌گردند، پيام اين حرکت روشن است: ظلم شايد بتواند خون بريزد، اما هرگز نمي‌تواند »آرمان« را به بند بکشد. اربعين، رسانه‌ي پرقدرت زينبي است که اجازه نداد حماسه‌ي کربلا در ريگ‌زارهاي نينوا دفن شود.
امروز نيز، پياده‌روي اربعين و برپايي مواکب در مرزهايي چون تمرچين و بازرگان، ادامه همان رسالت زينبي است. ما در بزرگداشت اربعين، به دنبال يک پيوند تاريخي هستيم؛ پيوندي ميان »ايثارگذشته« و »مسئوليت امروز«. ذات اين حرکت، «هجرت» است؛ هجرتي از خودخواهي به سمت ايثار، و از آسايش فردي به سوي خدمت جمعي. وقتي زائري پاي در مسير مي‌گذارد و خادمي در موکب، تمام دارايي‌اش را نثار مي‌کند، در واقع در حال تمرين »جامعه‌ي آرماني« هستند. در مسير اربعين، هيچ‌کس برتري ندارد مگر در »خدمت«.
اينجا، مرزها رنگ مي‌بازند و هويت‌ها در هويت والاي حسيني ذوب مي‌شوند درست مثل کنگره جهاني حج. لذا بزرگداشت اربعين، تجديد ميثاقي است با اين حقيقت که: »حسين (ع) تنها متعلق به گذشته نيست، بلکه قطب‌نماي حال و آينده‌ي بشريت است«
حماسه اربعين امسال؛ تجديد ميثاق با رهبر شهيد و شهداي وطن عزيزمان است. اربعين امسال حال و هوايي متفاوت دارد؛ حماسه‌اي که با ياد و نام رهبر شهيد، پرشورتر و عميق‌تر از هميشه برگزار مي‌شود. امسال زائران در حالي قدم در مسير عشق مي‌گذارند که دل‌هايشان لبريز از ياد شهيدان است که جان خود را فداي امنيت و عزت اين مرز و بوم کردند؛ از رهبر شهيد عزيزمان، دانشمندان شهيد که سنگربانان علم و فناوري کشور بودند تا فرماندهان شجاع و شهيدي که سينه‌ سپر بلاي مردم شدند. ماجراي مقاومت اين ملت در جنگ 12 روزه سال 1404 و ايستادگي در جنگ تحميلي سوم، همان حماسه رمضان که از آن به عنوان »جنگ 40 روزه« ياد مي‌شود، امروز به خون جاري در رگ‌هاي اربعين بدل شده است. در اين مسير، ياد و خاطره مردمان نجيب و مقاومي که در اين نبردها جان سپردند و به ويژه شهداي دانش‌آموز، همچون غنچه‌هاي پرپر شده‌ي دانش‌آموزان ميناب، به عنوان الگوهاي زنده اخلاق و ايستادگي، زينت‌بخش مواکب مرزي است. زائران و خادمان با اهتزاز تصاوير اين شهيدان، آشکارا فرياد مي‌زنند که راه سرخ اباعبدالله (ع) و پيام ايستادگي در برابر ظلم، همچنان در رگ‌هاي نسل جديد و آينده‌ساز اين سرزمين جريان دارد.
تمرچين؛ معبر خنک عشق و دلدادگي در هُرم گرماي اربعين، وقتي به نقشه‌ مرزهاي خروجي اربعين نگاه مي‌کنيم، بيشتر نام‌هايي چون شلمچه، چذابه، مهران و خسروي به چشم مي‌خورند؛ مرزهايي که در روزهاي منتهي به اربعين، دماي سوزاني بين 44 تا 49 درجه سانتي‌گراد را تجربه مي‌کنند و زائران در ميان هرم گرما قدم برمي‌دارند. اما در اين ميان، تمرچين و باشماق تصويري ديگر مي‌آفرينند.. اينجا ديگر مرز، معناي جدايي نمي‌دهد؛ بلکه پل پيوندي است که در آن، شهرداري اروميه با جابه‌جايي رايگان زائران از پيرانشهر تا نقطه صفر مرزي با بهره‌گيري از ناوگان اتوبوس‌راني خود، خستگي سفر را از تن خستگان راه مي‌زدايد.
دروازه بازرگان؛ آغوش گشوده ايران به روي زائران فرامرزي سوي ديگر اين حماسه، پايانه مرزي »بازرگان« در شهرستان ماکو است؛ دروازه‌اي که نشان مي‌دهد عشق به اباعبدالله الحسين (ع) مرزهاي جغرافيايي و خطوط سياسي را درمي‌نوردد. ايستادن در نقطه ورودي کشور و تماشاي زائراني که از کشورهاي همسايه نظير آذربايجان، ترکيه و حتي دورتر، با پاي پياده و کوله‌بار سفر وارد خاک ايران مي‌شوند تا به درياي اربعين بپيوندند، لرزه بر اندام هر بيننده‌اي مي‌اندازد. استقبال گرم گروه‌هاي جهادي و بسيج جامعه زنان در پايانه مرزي بازرگان، توزيع هدايا به دختران نوجوان به ياد شهداي کودکان مدرسه شجره شهداء ميناب، و برپايي ايستگاه‌هاي پذيرايي، نخستين تصوير مهرآميزي است که زائران خارجي از خاک ايران در ذهن ثبت مي‌کنند. اين تبادل فرهنگي و انساني، نمادي کامل از ديپلماسي معنوي اربعين است.
مشق عشق؛ از کاروان‌هاي دانشجويي تا موکب‌هاي دانش‌آموزي اربعين يک کلاس درس زنده و پوياست. بدرقه پرشور کاروان‌هاي دانشجويي از دانشگاه‌هاي اروميه، در کنار حضور پرشور خانواده‌ها، نشان‌دهنده جريان پوياي معرفت در ميان نسل جوان است. اما يکي از زيباترين جلوه‌هاي امسال، برپايي موکب دانش‌آموزي »انصارالمهدي« در مياندوآب هست. وقتي کودکان و نوجوانان دبستان را مي بينيم که با شور و شوق، سرود مي‌خوانند، دکلمه اجرا مي‌کنند و از زائران پذيرايي مي‌کنند، به عمق اين حرکت پي مي بريم. برپايي موکب براي اين نسل جديد، بگونه اي تمرين مسئوليت‌پذيري، يادگيري ايستادگي در برابر ظلم، آشنايي با تاريخ اسلام و الگوبرداري از اخلاق حسيني است. آنها در اين ايستگاه‌ها، خدمت بي‌منت را در سنين کودکي مشق مي‌کنند.
اربعين، تجلي همدلي و امنيت آنچه در اين روزهاي پرتردد در پهنه آذربايجان‌غربي و مرزهاي آن رخ مي دهد، تابلويي بي‌نظير از هم‌افزايي همه‌جانبه است. از دستگاه‌هاي اجرايي، راهداري و شهرداري گرفته تا نيروهاي جان‌برکف سپاه و بسيج که دوشادوش مردم امنيت و آرامش مسيرها را تامين مي نمايند، همه زير يک پرچم گرد آمده اند.
راقم اين سطور، در سيماي تک‌تک خادمان موکب‌ها، رانندگان اتوبوس‌هاي پيرانشهر، مرزبانان تمرچين و کودکان موکب‌دار مياندوآب، يک حقيقت مشترک را مي بينم: عشق به حسين (ع) فرمول همدلي ماست. تمرچين، بازرگان و راه‌هاي مواصلاتي ما، امسال نه‌تنها زائران را به کربلا مي رسانند، بلکه دل‌هاي ما را نيز به يکديگر نزديک‌تر مي نمايند. اين حماسه جاري است و هر سال، باشکوه‌تر از پيش، روايتگر حقيقت جاودانه عاشورا خواهد بود.