تأمين حق‌آبه شرط تداوم بهبود وضعيت درياچه اروميه

(فاطمه نوروزي)حجت جباري در گفتگو با آراز آذربايجان، افزود: در تاريخ 26 مهرماه سال جاري، تراز سطح آب درياچه اروميه به 1270.59 متر بالاتر از سطح آب‌هاي آزاد رسيد و در اين تراز، حجم آب موجود در درياچه حدود 2.55 ميليارد مترمکعب برآورد شد.
جباري بيان کرد: حجم آب در مدت مشابه سال گذشته حدود 0.25 ميليارد مترمکعب بود و بنابراين، حجم آب درياچه نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود 2.3 ميليارد مترمکعب افزايش يافته است.وي اظهار کرد: وسعت درياچه در اين تاريخ به حدود 1971 کيلومترمربع رسيده که در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته، افزايشي معادل 1511 کيلومترمربع را نشان مي‌دهد.مديرکل حفاظت محيط زيست آذربايجان‌غربي گفت: اين تغييرات بيانگر بهبود وضعيت آبي درياچه نسبت به سال گذشته است، با اين حال، تداوم اين روند مستلزم تأمين حق‌آبه زيست‌محيطي و مديريت پايدار منابع آب در حوضه آبريز درياچه اروميه است. جباري افزود: بر اساس مطالعات انجام‌شده، حق‌آبه زيست‌محيطي درياچه اروميه سالانه 3.4 ميليارد مترمکعب تعيين شده است.
وي بيان کرد: تأمين اين ميزان آب براي دستيابي درياچه به تراز اکولوژيک و تثبيت وضعيت زيست‌محيطي آن ضروري است.
مدير کل محيط زيست آذربايجان‌غربي اظهار کرد: اين حق‌آبه بايد از منابع مختلفي تأمين شود که از جمله آن‌ها مي‌توان به آورد طبيعي رودخانه‌ها، رهاسازي آب از سدهاي حوضه آبريز، انتقال آب از سد کاني‌سيب در حوضه آبريز رودخانه زاب و انتقال پساب خروجي تصفيه‌خانه‌هاي فاضلاب شهرهاي اروميه و تبريز اشاره کرد.جباري گفت: اداره کل حفاظت محيط زيست استان، در چارچوب وظايف حاکميتي خود، مطالبه‌گري و پيگيري تأمين حق‌آبه درياچه اروميه را از شرکت آب منطقه‌اي استان در دستور کار دارد و همچنين در سطح ملي نيز سازمان حفاظت محيط زيست کشور، تأمين حق‌آبه درياچه اروميه را از طريق پيگيري‌هاي لازم در حوضه آبريز دنبال مي‌کند.
وي افزود: به‌منظور اطمينان از انتقال کامل حق‌آبه درياچه، به‌ويژه در فصول غيرکشاورزي، بازديد از مسيرهاي انتقال آب و سردهنه‌هاي کشاورزي و پايش مستمر اين مسيرها توسط کارشناسان در دستور کار قرار دارد و اين اقدامات با هدف جلوگيري از انحراف آب و برداشت‌هاي خارج از برنامه انجام مي‌شود.
مطالبه‌گري براي تأمين حداکثري حق‌آبه درياچه اروميه با جديت دنبال مي شود
مدير کل محيط زيست آذربايجان‌غربي بيان کرد: در سال آبي جديد نيز، همانند سال‌هاي گذشته، مطالبه‌گري براي تأمين حداکثري حق‌آبه درياچه اروميه و پايش مستمر مسيرهاي منتهي به درياچه با جديت دنبال خواهد شد.جباري اظهار کرد: در همين راستا، دبير کارگروه ملي نجات درياچه اروميه نيز بر ضرورت پيگيري تأمين حق‌آبه درياچه و تالاب‌هاي اقماري آن از سوي اداره کل حفاظت محيط زيست استان تأکيد کرده است.
وي گفت: با توجه به پيش‌بيني‌هاي سازمان هواشناسي درباره احتمال وقوع پديده ال‌نينو، اقداماتي از جمله لايروبي مسيرهاي منتهي به تالاب‌هاي اقماري انجام شده است.مدير کل محيط زيست آذربايجان‌غربي افزود: نظارت بر بازگشايي مسيرهاي منتهي به درياچه اروميه که توسط وزارت نيرو در دست اقدام است، نيز در برنامه کاري اين اداره کل قرار دارد.
جباري بيان کرد: يکي ديگر از اقدامات مهم، نظارت بر اجراي پروژه‌هاي کشاورزي پايدار و توسعه معيشت‌هاي سازگار با منابع تالابي در استان است.وي اظهار کرد: اين پروژه‌ها با هدف کاهش مصرف آب در بخش کشاورزي و افزايش ذخيره آب در حوضه آبريز، به‌صورت پايلوت در 11 روستاي حوضه آبريز درياچه اروميه و با همکاري اين اداره کل، دفتر طرح حفاظت از تالاب‌هاي ايران و سازمان جهاد کشاورزي استان در حال پيگيري است.
تنوع زيستي درياچه اروميه نيازمند تداوم اقدامات حفاظتي
مديرکل حفاظت محيط زيست آذربايجان‌غربي گفت: با اين حال، حفاظت از درياچه اروميه صرفاً به مديريت منابع آب محدود نمي‌شود و درياچه اروميه يک اکوسيستم يکپارچه است که بايد همراه با جزاير و تالاب‌هاي اقماري آن مورد توجه قرار گيرد.جباري بيان کرد: جزيره اشک، تنها زيستگاه طبيعي گونه در معرض خطر انقراض گوزن زرد ايراني است که با تلاش کارکنان اداره کل حفاظت محيط زيست و محيط‌بانان پارک ملي درياچه اروميه، حفاظت از جمعيت اين گونه در آن دنبال مي‌شود.جباري اظهار کرد: با توجه به شرايط شکننده اين زيستگاه، استمرار اقدامات حفاظتي اهميت فراواني دارد.
وي گفت: مرکز تکثير گوزن زرد ايراني در مجتمع تحقيقاتي رشکان طي سال‌هاي اخير راه‌اندازي شده و در حال حاضر 22 رأس گوزن زرد در اين مرکز نگهداري مي‌شوند و در زمان مناسب، جمعيت مازاد اين گوزن‌ها به ساير زيستگاه طبيعي منتقل و رهاسازي مي‌شود.مدير کل محيط زيست آذربايجان‌غربي افزود: گونه قوچ و ميش ارمني نيز در جزاير درياچه اروميه زيست مي‌کند و تحت مديريت و حفاظت محيط زيست قرار دارد.جباري بيان کرد: سرشماري پستانداران جزاير پارک ملي درياچه اروميه به‌صورت سالانه انجام مي‌شود و پايش وضعيت بيماري‌ها، منابع آب شرب حيات وحش و شرايط زيستگاه‌ها نيز توسط محيط‌بانان صورت مي‌گيرد.
وي اظهار کرد: حضور پرندگان مهاجر در درياچه اروميه و تالاب‌هاي اقماري آن، مسئوليت‌هاي حفاظتي اين اداره کل را افزايش مي‌دهد.مديرکل حفاظت محيط زيست آذربايجان‌غربي گفت: حلقه‌گذاري پرندگان، سرشماري و پايش وضعيت بيماري‌هاي آن‌ها از جمله اقداماتي است که در اين زمينه انجام مي‌شود.
تالاب‌هاي استان از وضعيت آبي مطلوبي برخوردارند
جباري درباره وضعيت تالاب‌هاي استان اظهار کرد: استان آذربايجان غربي داراي 40 تالاب مشمول پيوست آيين‌نامه جلوگيري از تخريب و آلودگي غيرقابل جبران تالاب‌هاست که از اين تعداد، 15 تالاب در حوضه آبريز ارس و 25 تالاب در حوضه آبريز درياچه اروميه قرار دارند.وي بيان کرد: مطالعات مربوط به نياز آبي 10 تالاب در حوضه آبريز درياچه اروميه انجام شده است و مطالعه نياز آبي تالاب‌هاي حوضه آبريز ارس نيز در برنامه کاري قرار دارد.مدير کل محيط زيست آذربايجان‌غربي اظهار کرد: اقداماتي از جمله لايروبي نهرهاي منتهي به تالاب‌ها، قرق و حفاظت فيزيکي درياچه اروميه و منطقه حفاظت‌شده گدار و پيگيري مستمر تأمين حق‌آبه انجام گرفت.
جباري گفت: تالاب‌هاي درگه‌سنگي و کاني‌برازان که در سال آبي 1403–1404خشک شده بودند، در شش ماهه اول سال جاري بطور کامل آبگيري شده بودند؛در حال حاضر نيز عليرغم تبخير فصل تابستان از وضعيت آبي مطلوب‌تري برخوردارند و حضور پرندگان در آن‌ها نيز مشاهده مي‌شود.وي افزود: اين تالاب‌ها از جمله تالاب‌هاي بين‌المللي ثبت‌شده در کنوانسيون رامسر هستند.
مدير کل محيط زيست آذربايجان‌غربي بيان کرد: در همين راستا، اداره کل حفاظت محيط زيست استان با انجام عمليات لايروبي براي هدايت حداکثري آب به پيکره تالاب‌ها و تأمين منابع مالي و انساني موردنياز براي اجراي پروژه‌هاي قرق و حفاظت از حق‌آبه تالاب‌ها در مسيرهاي انتقال، آمادگي لازم را براي بهره‌گيري از شرايط بارشي احتمالي و بهبود وضعيت تالاب‌ها دارد.
جباري اظهار کرد: هدف اصلي اين اقدامات، استفاده حداکثري از منابع آبي در دسترس، جلوگيري از هدررفت آب و هدايت آن به زيستگاه‌هاي تالابي است تا شرايط مناسب‌تري براي حفظ تنوع زيستي و پايداري اکوسيستم‌هاي تالابي استان فراهم شود.وي گفت: مديريت پايدار تالاب‌ها بدون همکاري بين‌بخشي و مشارکت مؤثر استانداري، دستگاه‌هاي اجرايي، تشکل‌هاي مردم‌نهاد محيط زيستي، رسانه‌ها و جوامع محلي امکان‌پذير نيست.مدير کل محيط زيست آذربايجان‌غربي افزود: پايش مستمر محدوده‌هاي تالابي از نظر ميزان حق‌آبه دريافتي و وضعيت کيفي آب، جلوگيري از آلودگي منابع آبي، پيشگيري از تصرف اراضي، مقابله با چراي غيرمجاز و جلوگيري از شکار و صيد غيرمجاز، از جمله وظايف حاکميتي اداره کل حفاظت محيط زيست استان است که با جديت دنبال مي‌شود.