آذربايجان‌غربي؛ پيشران ديپلماسي اقتصادي ايران در مرزهاي شمال‌غرب

 تحولات اقتصادي و ژئوپليتيکي سال‌هاي اخير نشان داده است که مرزها ديگر تنها خطوط جغرافيايي نيستند، بلکه به دروازه‌هاي راهبردي براي توسعه تجارت، صادرات و تعاملات اقتصادي کشورها تبديل شده‌اند.
در اين ميان آذربايجان‌غربي با برخورداري از حدود يک هزار کيلومتر مرز مشترک با ترکيه، عراق و جمهوري خودمختار نخجوان و وجود چندين پايانه مرزي، يکي از مهم‌ترين حلقه‌هاي ارتباطي ايران با بازارهاي منطقه‌اي و حتي اروپايي به شمار مي‌رود.
وجود پنج پايانه رسمي و يک پايانه غيررسمي مرزي، ظرفيت‌هاي ترانزيتي و موقعيت جغرافيايي ويژه سبب شده اين استان در سال‌هاي اخير به يکي از محورهاي مهم سياست‌هاي اقتصادي و ديپلماسي تجاري کشور تبديل شود؛ موضوعي که مسئولان استاني و ملي نيز بر آن تأکيد دارند.
استاندار آذربايجان‌غربي در همين زمينه با اشاره به نقش راهبردي مرزهاي استان معتقد است که اين استان به دليل همسايگي با سه کشور مهم به ستون فقرات مراودات اقتصادي و ديپلماسي تجاري کشور تبديل شده است.
رضا رحماني افزود: با توجه به شرايط اقتصادي کشور و اهميت تبادلات خارجي، همه ظرفيت‌هاي استان بسيج شده تا علاوه بر تأمين نيازهاي داخلي، نقش مؤثري در چرخه اقتصاد ملي ايفا کند.
وي با بيان اينکه سهم قابل توجهي از واردات کشور از طريق مرزهاي آذربايجان‌غربي انجام مي‌شود، ادامه داد: مرزهاي اين استان جز فعال ترين مرزهاي کشور هستند و که اين ظرفيت بايد براي ساير استان ها و مناطق کشور مورد استفاده قرار گيرد و به ويژه توليدکنندگان براي تامين مواد اوليه خود استفاده کنند.
رحماني يادآور شد: کالاهاي اساسي، اقلام دارويي، نهادهاي دامي و ساير مايحتاج مورد نياز کشور مي تواند از مرزهاي استان وارد شود.
استاندار آذربايجان غربي اضافه کرد: توسعه زيرساخت‌هاي حمل‌ونقل و ترانزيت در اين استان ضرورتي جدي است و انتظار مي‌رود اعتبارات ملي براي تکميل پروژه‌هاي زيرساختي تخصيص يابد.
ضرورت تقويت کريدورهاي ترانزيتي
رحماني خاطرنشان کرد: آذربايجان‌غربي در مسير چند کريدور مهم ترانزيتي قرار دارد که از جمله آنها مي‌توان به محورهاي خوي ـ رازي، ايواوغلي ـ بازرگان و نقده ـ تمرچين اشاره کرد؛ مسيرهايي که نقش مهمي در اتصال ايران به بازارهاي ترکيه، عراق و اروپا دارند.
استاندار آذربايجان‌غربي با اشاره به اهميت اين مسيرها گفت: اين محورهاي مواصلاتي از نظر اقتصادي، تجاري و ترانزيتي اهميت بالايي دارند اما با وجود اين جايگاه راهبردي، تاکنون کمک قابل توجهي از محل اعتبارات ملي يا منطقه آزاد ماکو به آنها اختصاص نيافته است.
رحماني اضافه کرد: در صورت تأمين منابع مالي، برخي از اين طرح‌هاي راهسازي حتي قابليت تکميل در سال جاري را دارند و مي‌توانند تحولي جدي در حوزه حمل‌ونقل و تجارت منطقه ايجاد کنند.
وي همچنين توسعه زيرساخت‌هاي ريلي را از ديگر اولويت‌هاي استان دانست و افزود: اتصال خط ريلي اروميه به رشکان و قره‌تپه بايد با سرعت بيشتري دنبال شود و در کنار آن ايجاد باراندازها و مراکز لجستيکي نيز ضروري است، چراکه بدون اين زيرساخت‌ها بهره‌برداري کامل از ظرفيت راه‌آهن امکان‌پذير نيست.
ديپلماسي استاني؛ حلقه مکمل اقتصاد مرزي
نماينده ويژه وزير امور خارجه که اين هفته به آذربايجان غربي سفر کرده بود، با اشاره به جايگاه آذربايجان‌غربي در سياست خارجي ايران، اين استان را نمونه موفقي از «ديپلماسي استاني» دانست و تاکيد کرد که در کنار توسعه زيرساخت‌هاي حمل‌ونقل، ديپلماسي فعال با کشورهاي همسايه نيز يکي از عوامل کليدي در بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي مرزي به شمار مي‌رود.
حميدرضا دهقاني گفت: آذربايجان‌غربي از ظرفيت‌هاي راهبردي سياسي، اقتصادي و امنيتي برخوردار است و با تکيه بر همين مزيت‌ها توانسته اقدامات مؤثري در حوزه توسعه تجارت مرزي و مراودات اقتصادي با همسايگان انجام دهد.
وي برگزاري همايش بين‌المللي »اينوا« در استان را نمونه‌اي موفق براي جذب سرمايه‌گذاري بيان کرد و افزود: سرمايه‌گذاري همانند خون در رگ‌هاي توليد است و بدون آن هيچ فعاليت اقتصادي به نتيجه نمي‌رسد.
به گفته دهقاني، دستگاه ديپلماسي کشور آماده است با تسهيل ارتباطات تجاري با کشورهايي مانند چين، عراق، ترکيه، افغانستان و امارات، زمينه گسترش فعاليت‌هاي اقتصادي استان را فراهم کند.
نقش مرزهاي شمالغرب در اقتصاد ملي
امام جمعه اروميه و نماينده ولي فقيه در آذربايجان غربي هم با اشاره به ظرفيت‌هاي پيدا و پنهان آذربايجان غربي در توسعه تجارت مرزي و ديپلماسي اقتصادي خاطرنشان کرد: آذربايجان‌غربي به دليل موقعيت مرزي و همسايگي نزديک خود را کشورهاي ترکيه، عراق و جمهوري نخجوان، جغرافياي مناسب و برخورداري از نيروهاي انساني توانمند، ظرفيت بالايي در حوزه ديپلماسي بازرگاني، صادرات و اقتصاد دارد و مي‌تواند در عرصه‌هاي کلان اقتصادي کشور نقش‌آفرين باشد.
حجت الاسلام والمسلمين سيد مهدي قريشي معتقد است که در شرايطي که اقتصاد ايران بيش از گذشته نيازمند توسعه صادرات، جذب سرمايه‌گذاري و گسترش تجارت منطقه‌اي است، استان‌هاي مرزي مي‌توانند به موتور محرک اين فرآيند تبديل شوند.
وي اضافه کرد: در اين ميان آذربايجان‌غربي با برخورداري از ظرفيت‌هاي طبيعي، گردشگري، نيروي انساني و موقعيت ممتاز جغرافيايي، مي‌تواند نقش مهمي در تقويت اقتصاد ملي ايفا کند.به گزارش آرازآذربايجان به نقل از ايرنا با توجه به مجموعه اين ظرفيت‌ها، بسياري از کارشناسان معتقدند اگر توسعه زيرساخت‌هاي حمل‌ونقل، تقويت کريدورهاي ترانزيتي و گسترش ديپلماسي اقتصادي به صورت همزمان دنبال شود، آذربايجان‌غربي مي‌تواند به يکي از مهم‌ترين حلقه هاي اتصال تجاري و لجستيکي ايران در منطقه تبديل شود؛ جايگاهي که نه تنها اقتصاد استان بلکه بخش مهمي از اقتصاد ملي را تحت تأثير قرار خواهد داد.