محمدعلي خالقنژاد
گروه جامعه: حوادث اخير و تحولات ژئوپليتيکي پس از دفاع مقدس در جنگ رمضان و حماسه آفريني دليرمردان و شيرزنان عرصه ميدان، خيابان و ديپلماسي، ايران را در موقعيتي حساس و نيازمند رويکردي نوين در حوزه ارتباطات قرار داده است.
به گزارش آرازآذربايجان، تغييرات ساختاري و جايگاه استراتژيک به دست آمده، نهادي به نام "روابط عمومي" را از نقش اطلاعرساني ساده به يک واحد حياتي در مديريت بحران، امنيت ملي و جنگ نرم ارتقا داده است. در واقع، در سال 1405، "روابط عمومي "ديگر يک بخش جانبي نيست، بلکه در خط مقدم نبرد براي افکار عمومي و شکلدهي روايتهاي کليدي قرار دارد.
اين مقاله به بررسي نقش و وظايف روابط عمومي در دو دوره بحراني جنگ و آتشبس ميپردازد.
1. روابط عمومي در شرايط جنگي:
سپري در برابر طوفان اطلاعات در زمان جنگ، حفظ انسجام ملي، مديريت ترس و مقابله با پروپاگاندا، اصليترين وظايف "روابط عمومي" است. در اين شرايط بحراني، وظايف کليدي اين نهاد عبارتند از:
• جنگ اطلاعاتي و خنثيسازي شايعات: دشمن با بهرهگيري از ابزارهاي ديجيتال و انتشار اخبار جعلي (فِيکنيوز) سعي در ايجاد ترس و آشوب در ميان مردم دارد. روابط عمومي بايد با پايش لحظهاي فضاي مجازي، ارائه اطلاعات معتبر و سريع و بهطور مداوم شايعات را خنثيسازي کند. سرعت عمل در اين زمينه از اهميت ويژهاي برخوردار است.
• مديريت بحران و کنترل هيجان عمومي: در اين شرايط، سکوت يا اظهارنظر، هر دو ميتوانند تاثيرات گستردهاي بر جامعه داشته باشند. روابط عمومي بايد با دقت و ظرافت، زمانبندي انتشار اطلاعات را بهگونهاي انجام دهد که از سقوط روحي جامعه و ايجاد وحشت جمعي جلوگيري شود.
همافزايي نهادها: اتحاد در سخن: براي جلوگيري از تناقض در بيانيهها و ايجاد سردرگمي، روابط عمومي بايد به عنوان حلقه واسط بين فرماندهي نظامي، نهادهاي امنيتي و بدنه اجرايي/مدني عمل کند.• جذب حمايت رواني: ايجاد روايتهاي حماسي و اميدبخش، تقويت روحيه نيروهاي مسلح و مردم و اميدواري به پيروزي، از وظايف مهم " روابط عمومي" در شرايط جنگ است. اين روايتها بايد بر پايه واقعيتها بنا شوند و از اغراق و فريبکاري پرهيز کنند.
مديريت بحرانهاي زيرساختي: آسيب به زيرساختهاي حياتي مانند برق، آب و اينترنت، ميتواند منجر به هرجومرج شود.روابط عمومي بايد به سرعت دستورالعملهاي ايمني و وضعيت را به اطلاع رسانهها و عموم مردم برساند. سبک پيامها در اين دوره بايد حماسي، قاطع، مختصر و سريع باشد. کانالهاي ارتباطي بايد شامل شبکههاي اجتماعي و پيامرسانهاي الکترونيکي باشند و واکنشگويي آني و لحظهاي به تحولات، الزامي است.
2. روابط عمومي در شرايط آتشبس:
پس از آتشبس، تمرکز از جنگ به سمت بازسازي اعتماد و مديريت انتظارات تغيير ميکند. در اين دوره، وظايف کليدي روابط عمومي عبارتند از:
مديريت انتظارات: پس از تنشهاي شديد، مردم انتظار تغييرات سريع و چشمگير در وضعيت اقتصادي و اجتماعي دارند. روابط عمومي بايد با شفافسازي فرآيندها و واقعبينانه بودن در وعدهها، از ايجاد نااميدي جلوگيري کند.
بازسازي تصوير نهادها: محدوديتها و تصميمات اضطراري در زمان جنگ، ممکن است باعث کاهش اعتماد عمومي به برخي نهادها شده باشند. در اين دوره، روابط عمومي بايد با گزارشگري شفاف از عملکرد واقعي نهادها، به بازگرداندن اعتماد عمومي کمک کند.
مقابله با »خستگي از خبر«: پس از مدتها درگيري، جامعه دچار فرسودگي رواني ميشود. روابط عمومي بايد لحن پيامها را از حالت »جنگي/تنشزا« به حالت »سازنده/توسعهمحور« تغيير دهد و به جاي تمرکز بر اخبار منفي، بر دستاوردهاي کوچک و تلاشهاي بازسازي تاکيد کند.
اطلاعرساني درباره روند بازسازي: اطلاعرساني دقيق درباره تلاشهاي دولت و سازمانها براي ترميم آسيبهاي فيزيکي و اقتصادي، حس امنيت رواني را در جامعه تقويت ميکند.
ديپلماسي عمومي:
در صورت آغاز مذاکرات، روابط عمومي سازمانهاي کليدي بايد پيامهاي مناسبي را براي مخاطبان داخلي و خارجي ارسال کند تا فضاي لازم براي تصميمگيريهاي سياسي فراهم شود. در اين دوره، لحن پيامها بايد آرام، شفاف، تحليلي و اميدوارکننده باشد. استفاده از رسانههاي رسمي و انتشار گزارشهاي مستند و دقيق، مورد توجه قرار ميگيرد و واکنشگويي با دقت و برنامهريزي دقيق، در اولويت قرار دارد.نتيجهگيري: از »اطلاعرساني« تا »امنيت استراتژيک« در سال 1405، نقش روابط عمومي در ايران به يک تحول بنيادين رسيده است. ديگر نميتوان اين نهاد را صرفاً يک بخش »تزييني« يا »اطلاعرساني« تلقي کرد. روابط عمومي در حال حاضر، بخشي حياتي و استراتژيک است که در شرايط جنگ، نقش »سپر« را ايفا ميکند و در زمان آتشبس، »پلي« را براي عبور از بحران و رسيدن به ثبات اجتماعي فراهم ميسازد. سرمايهگذاري در آموزش و توانمندسازي فعالان روابط عمومي، با تاکيد بر مهارتهاي جنگ نرم، مديريت بحران و ديپلماسي عمومي، امري ضروري براي حفظ امنيت ملي و صيانت از منافع کشور است


از حصار تا بازار؛ بازخواني استراتژيک مثلث مرزي شمال غرب در عصر بازپيکربنديهاي منطقهاي
بخش قابلتوجهي از ظرفيتهاي مرزي استان بلااستفاده مانده است
رصد مستمر عملکرد مديران براي جذب و تسهيل سرمايهگذاري در آذربايجانغربي
انحراف از جاده اتوبوس در محور تسوج _ سلماس ۲۹ مصدوم داشت
انهدام کامل یک تیم از گروهکهای معاند و تجزیهطلب در مرزهای شمالغرب کشور
ظرفيتهاي آذربايجانغربي ميتواند زمينهساز تحول اقتصادي منطقه باشد
گذرگاههاي جديد مرزي ايران و ترکيه توسعه تجارت و گردشگري را تقويت ميکند
راه اندازي پايانه مرزي کوزه رش سلماس مطالبه جدي مردم است
پارادوکس مناطق آزاد؛ بهشت سرمايه يا جهنم معيشت
اشتغال دانشآموختگان در گرو تقویت پیوند دانشگاه و صنعت است
