مثلث طلايي توسعه در آذربايجان‌غربي: الگوي وفاق در حکمراني ميداني

به گزارش آرازآذربايجان، در جغرافياي سياسي و حساس استان آذربايجان‌غربي، طي سال‌هاي اخير شاهد ظهور مدلي از حکمراني بوده‌ايم که مي‌توان آن را مثلث طلايي توسعه ناميد مدلي که سه ضلع آن يعني دستگاه قضايي مجموعه استانداري و قوه مجريه و نهاد نمايندگي ولي‌فقيه در يک تعامل ساختارمند، مفهوم وفاق را از شعار به ميدان عمل آورده‌اند. رويداد بزرگداشت هفته قوه قضائيه در يکم تيرماه 1405، نه صرفاً يک مراسم اداري، که تجلي‌گاه نمايش اين اتحاد راهبردي بود اتحادي که توانسته است آذربايجان‌غربي را در تلاطم‌هاي سياسي و امنيتي، به لنگرگاه آرامش و توسعه تبديل کند.
ضلع اول: دستگاه قضايي فراتر از رسيدگي به پرونده‌ها
در کانون اين مثلث، عملکردِ دکتر عتباتي، رئيس کل دادگستري استان، قرار دارد. ايشان در سخنراني خود در مراسم يکم تيرماه، پارادايم جديدي از دستگاه قضايي را ترسيم کردند که در آن، قضاوت، حکمراني مسئولانه است. دکتر عتباتي به درستي اشاره داشتند که مأموريت دستگاه قضا ديگر محدود به رفع مخاصمه و رسيدگي به پرونده‌ها نيست. اين نگاه تحول‌آفرين که در عملکرد دادگستري آذربايجان‌غربي متبلور شده، هم‌افزايي با مديريت اجرايي و نيروهاي مسلح براي پيشبرد اهداف نظام را به يک اصل تبديل کرده است.
آنچه در تحليل عملکرد ايشان برجسته است، شکستن سد انفعال اداري است. زماني که رئيس کل دادگستري استان با آمار دقيق از 670هزار فقره تصميمِ قضايي سخن مي‌گويد و همزمان بر لزوم اقناع مراجعين تأکيد مي‌ورزد، نشان‌دهنده درکِ عميق از سرمايه اجتماعي است. براي توسعه استان، امنيتِ قضايي و بي‌مسئله‌سازي استان در ايام پرالتهاب، دستاوردي است که با مديريت هوشمندانه ايشان و همکارانشان به دست آمده است. دکتر عتباتي با تأکيد بر روحيه جهادي و پيگيري پروژه‌هاي عمراني دستگاه قضا، ثابت کرد که قاضي تراز انقلاب، تنها در پشت ميز محاکمه نيست، بلکه در تمامي عرصه‌هاي صيانت از ارزش‌ها و پشتيباني از معيشت مردم، حضوري فعال دارد.
ضلع دوم: استانداري موتور محرک و ديدگاه جهادي
ضلعِ دوم اين هرم، مديريت ارشد استان است. دکتر رحماني، استاندار پرتلاش و دلسوز آذربايجان‌غربي، در سخنراني خود، الگوي همکاريِ حداکثري ميان قوا را به تصوير کشيدند. ايشان با نگاهي آسيب‌شناسانه و واقع‌بينانه، به نقشِ اين همگرايي در عبور از بحران‌هاي سنگين اشاره کردند. از نگاه استاندار، تراز امنيتي و اقتصادي امروز استان، مديونِ همين انسجامِ ميان نهادهاست.
نکته کليدي در تحليلِ گفتمان دکتر رحماني، تغيير رويکرد استان از حالتِ پدافندي به حالت پيشرو بود. ايشان با صراحت اعلام کردند که علي‌رغم تهديدات و جنگ‌هاي تحميلي، استان نه تنها درگير قحطي يا بحران نشد، بلکه در سايه همگرايي با دستگاه قضا و نهادهاي نظارتي، به سمت فعال‌سازيِ مرزها حرکت کرد. افزايش مبادلاتِ تجاري و تأکيد بر نقش مرز به عنوان موتور توسعه، نشان مي‌دهد که استانداريِ آذربايجان‌غربي از يک نهادِ صرفاً اداري به يک قرارگاهِ اقتصادي-امنيتي تغيير ماهيت داده است. استاندار به درستي درک کرده‌اند که براي توسعه، بايد ديوان‌سالاري را به نفع کارآمدي عقب راند. تأکيد ايشان بر حمايت از سرمايه‌گذار و روان‌سازيِ ورود کالاهاي اساسي، دقيقاً همان وفاقي«است که خروجيِ آن رفاهِ مردم و ثباتِ اجتماعي است.
ضلع سوم: نهاد نمايندگي ولي‌فقيه؛ معنويت، پشتوانه اخلاقي توسعه
ضلعِ سوم و شايد روح حاکم بر اين مثلث، نقش هدايت‌گرانه و معنوي حجت‌الاسلام والمسلمين دکتر قريشي، نماينده محترم ولي‌فقيه در استان و امام جمعه اروميه است. در ادبيات مديريتي ايشان، توسعه بدون اخلاق و معنويت پايدار نخواهد بود. جستجو در سيره عملي و مواضعِ ايشان در پايگاه‌هاي اطلاع‌رساني، به وضوح نشان مي‌دهد که ايشان، عامل پيونددهنده و نقطه ثقل اتحاد ميان دستگاه‌ها هستند.
دکتر قريشي در سخنراني يکم تيرماه، با بازخوانيِ مفهومِ»مايزول« (آنچه از دست مي‌رود) در نهج‌البلاغه، يادآوري کردند که قدرت و مسئوليت، تنها زماني ارزشمند است که »باقيات‌الصالحات« باشند. ايشان با استناد به روايت نبوي در شأنِ امام حسين (ع) به عنوان »مصباح‌الهدي و سفينةالنجاة«، اين روحيه مقاومت و استقامت را عامل نجات ايران در طوفان‌هاي سهمگينِ منطقه‌اي دانستند. اين نگاه معنوي، موتور محرک همان کار جهادي است که ديگر اضلاع مثلث به آن اشاره داشتند. وقتي امام جمعه در جايگاه پدرمعنوي، حمايت همه‌جانبه خود را از دستگاه قضا و قوه مجريه اعلام مي‌کند، پيامِ »وفاق« در تار و پودِ جامعه ساري و جاري مي‌شود. نقش ايشان در تريبون‌هاي نماز جمعه و شوراي فرهنگ عمومي، عملاً به کاهش تنش‌ها و افزايش سرمايه اجتماعي منجر شده است. ايشان به مسئولان يادآور شدند که مردم، قضاوت‌کنندگان نهايي عملکرد ما هستند و هرگونه کوتاهي در خدمت‌رساني، خيانت به خون شهداست.
نسخه عملياتيِ وفاق
تحليل اين سه ضلع، ما را به اين نتيجه مي‌رساند که آذربايجان‌غربي، پروتکل اختصاصي توسعه خود را يافته است. در اين استان، وفاق نه يک واژه سياسي، بلکه يک ضرورت حياتي است. وقتي دادگستري استان (به عنوان ضامن عدالت)، استانداري (به عنوان مجري توسعه) و نهاد نمايندگي رهبري و امامت جمعه (به عنوان راهبر معنوي و اخلاقي) در يک راستا حرکت مي‌کنند، نتيجه، همان امنيت پايدار و پيشرفت متوازن خواهد بود که امروز شاهد آن هستيم.
اين مثلث توسعه، الگويي است که بايد به ساير استان‌ها تعميم داده شود. اين همان نسخه الگوي همدلي و وفاق است که در آن، نقدها نه براي تخريب، بلکه براي اصلاح است و حمايت‌ها نه براي پوشاندن فساد، بلکه براي شتاب‌بخشي به کارآمدي است. آذربايجان‌غربي امروز نه تنها درگيرِ حواشي ويرانگر نيست، بلکه در حال ترسيم نقشه راهي براي آينده است که در آن، مرزها نه تهديد، بلکه دروازه‌هاي فرصت و شکوفايي‌اند. نگارنده سطور اين يادداشت به عنوان يک کنشگر رسانه‌اي، بر اين باور است که تداوم اين اتحاد مقدس تنها راه برون‌رفت از چالش‌هاي اقتصادي و تضمين‌کننده عزت اين خطه از سرزمين اسلامي در برابرِ بدخواهان است. اين مثلث، سنگِ بناي تمدن‌سازي در استان است بنايي که اگر بر ستون‌هاي عدالت، کارآمدي و اخلاق استوار بماند، هيچ طوفاني قادر به تکان دادن آن نخواهد بود.