هشدار براي همسريابي کودکان
گروه اجتماعي: يک سامانه همسريابي ايراني به دليل نمايش مشخصات دختران نوجوان با درخواست حذف از گوگل‌پلي روبه‌رو شده است. 24 سازمان مدني و حقوق بشري مي‌گويند »آدم و حوا«امکان جست‌وجوي دختران 13 تا 17 ساله را براي ازدواج فراهم کرده و از گوگل و متا خواسته‌اند، عرضه و تبليغ آن را متوقف کنند.
24 سازمان مدني خواستار حذف اين اپليکيشن شده‌اند؛ اعتراض‌ها متوجه نمايش مشخصات دختران زير 18 سال و مسئوليت نهادهاي ناظر است. يک سامانه همسريابي ايراني به دليل نمايش مشخصات دختران نوجوان با درخواست حذف از گوگل‌پلي روبه‌رو شده است. 24 سازمان مدني و حقوق بشري مي‌گويند «آدم و حوا» امکان جست‌وجوي دختران 13 تا 17 ساله را براي ازدواج فراهم کرده و از گوگل و متا خواسته‌اند، عرضه و تبليغ آن را متوقف کنند.
اين درخواست در نامه‌اي مشترک، هشتم اکتبر، در آستانه روز جهاني دختر منتشر شده است. امضاکنندگان مي‌خواهند حساب‌هاي تبليغاتي سامانه در اينستاگرام و تردز نيز حذف شود و اطلاعات شناسايي‌کننده کودکاني که در اين خدمت معرفي شده‌اند از دسترس عمومي خارج شود.
اعتراض‌ها بر پايه تحقيق مجموعه فعالان حقوق بشر در ايران مطرح شده است؛ تحقيقي که نحوه ثبت‌نام و نمايش مشخصات کاربران را بررسي کرده و مي‌گويد، اطلاعات دختران نوجوان، بدون نياز به ورود به حساب کاربري، قابل مشاهده بوده است. اين يافته، بحث را از سن ازدواج فراتر برده و به امنيت اطلاعات کودکان و مسئوليت سامانه‌اي رسانده که آنان را به جويندگان همسر معرفي مي‌کند.
دختران 14 ساله در نتايج جست‌وجو
در يکي از تصاوير منتشرشده، سه مشخصات‌نامه با عنوان »خانم 14ساله« ديده مي‌شود. سن، قد، وزن، تحصيلات و محل زندگي کنار هم قرار گرفته‌اند و دکمه‌اي براي مشاهده جزئيات بيشتر وجود دارد. نوجوانان با همان قالبي معرفي شده‌اند که براي کاربران بزرگسال به کار مي‌رود. پژوهشگران مي‌گويند، جست‌وجوي دختران 13 تا 17ساله به سقف نمايش صد پروفايل رسيده است. اين عدد شمار نتايج جست‌وجوست و نبايد آن را تعداد ازدواج‌هاي انجام‌شده، تلقي کرد. يافته اصلي امکان انتخاب يک بازه سني زير 18سال و دريافت فهرستي از مشخصات براي ازدواج است.
بنا بر اين تحقيق شرايط اعلام شده »آدم و حوا« ثبت‌نام زنان بالاي 15 سال را مجاز مي‌داند اما سامانه اطلاعات مربوط به سن پائين‌تر را نيز پذيرفته است. حتي اجراي شرط اعلام شده، دختران 16 و 17ساله را از فهرست همسريابي خارج نمي‌کند. گزارش همچنين به معرفي ازدواج يک دختر 16 ساله با مردي 23 ساله به‌عنوان نمونه موفق اشاره دارد. اين نوع تبليغ، نشان مي‌دهد بحث تنها به يک نقص احتمالي در ثبت‌نام محدود نيست؛ ازدواج نوجوان مي‌تواند در محتواي تبليغاتي سامانه نيز به‌عنوان حاصل موفق فعاليت آن معرفي شود.
حسابي که والدين براي فرزند مي‌سازند
يکي ديگر از يافته‌هاي تحقيق، امکان ايجاد پروفايل براي بستگان درجه يک، از جمله فرزندان است. چنين امکاني به والدين اجازه مي‌دهد، مشخصات فرزندشان را وارد چرخه معرفي براي ازدواج کنند. در اين شيوه، ساخت حساب به‌تنهايي نشان‌دهنده رضايت نوجوان نيست. تصميم خانواده درباره ازدواج و رضايت فرد به انتشار اطلاعات شخصي نيز دو موضوع جداگانه‌اند. نوجوان بايد بداند چه اطلاعاتي از او منتشر شده، چه کساني مي‌توانند آن را ببينند و چگونه مي‌تواند درخواست حذف بدهد.
اين مسئله در محيط آنلاين اهميت بيشتري پيدا مي‌کند. مشخصاتي که در اختيار آشنايان خانواده قرار مي‌گيرد با اطلاعاتي که کاربر ناشناس مي‌تواند، جست‌وجو و ذخيره کند، دامنه انتشار يکساني ندارد. اطلاعات مي‌تواند از سامانه به پيام‌رسان‌ها و صفحات ديگر منتقل شود؛ در آن صورت پاک‌کردن حساب اوليه همه نسخه‌هاي منتشرشده را از بين نمي‌برد. درخواست سازمان‌هاي مدني براي جلوگيري از انتشار نام، عکس، محل سکونت و ديگر اطلاعات شناسايي‌کننده کودکان متوجه همين خطر است. حذف برنامه از يک فروشگاه، بخشي از دسترسي را محدود مي‌کند؛ حفاظت از نوجواناني که پيش‌تر معرفي شده‌اند به رسيدگي به داده‌هاي منتشرشده نيز نياز دارد.
مجوز رسمي و مسئوليت نظارت
»آدم و حوا« خدمات خود را با عنوان تسهيل ازدواج، مشاوره و آموزش معرفي مي‌کند و به داشتن مجوز سازمان تبليغات اسلامي استناد دارد. برخورداري از مجوز براي خانواده‌ها مي‌تواند، نشانه اعتماد به خدمت باشد. به همين دليل اعتراض اخير مسئوليت دستگاه‌هاي ناظر را نيز مطرح کرده است. نهاد صادرکننده مجوز بايد بتواند توضيح دهد چه ضوابطي براي سن ثبت‌نام، ايجاد حساب توسط والدين و نمايش عمومي مشخصات وجود دارد و اجراي آنها چگونه بررسي مي‌شود. بررسي اين موارد، بخشي از نظارت بر فعاليت سامانه است؛ به‌خصوص وقتي خدمات آن به افراد کم‌سن‌وسال نيز مي‌رسد. قانون کشور، ازدواج زير 18 سال را به‌طور کلي ممنوع نکرده است. ماده 1041 قانون مدني ازدواج دختر پيش از 13 سالگي و پسر پيش از 15 سالگي را به اذن ولي، رعايت مصلحت و تشخيص دادگاه صالح مشروط مي‌کند. اما اين مقررات، پاسخ مستقيمي به مسئله انتشار مشخصات کودکان در اينترنت نمي‌دهد.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از سلامت نيوز،امکان قانوني ازدواج در شرايط معين، مسئوليت حفاظت از اطلاعات نوجوان را از ميان نمي‌برد. سامانه همسريابي، حتي با استناد به قانون داخلي و رضايت خانواده، همچنان بايد درباره دسترسي ديگران به داده‌ها و امکان حذف آنها پاسخگو باشد. نامه مشترک، گوگل و متا را نيز مخاطب همين مسئوليت قرار داده است. گوگل‌پلي مسير دريافت برنامه است و اينستاگرام و تردز به معرفي و تبليغ آن کمک مي‌کنند. امضاکنندگان خواهان توقف اين خدمات و جلوگيري از عرضه دوباره سامانه با حساب‌هاي جايگزين شده‌اند.
تاریخ: 1405/07/19 11:52 ق.ظ | دفعات بازدید: 1719