در استفاده مؤثر از فرصت‌هاي ديپلماسي بارها فرصت‌سوزي کرده‌ايم
عليرضا نجمي
گروه سياسي: روابط تهران و واشنگتن بار ديگر در فضايي پر از ابهام و نگراني دنبال مي‌شود؛ وضعيتي که در آن، فاصله ميان تداوم تنش و ورود به يک رويارويي نظامي گسترده، بيش از هر چيز به تصميم‌هاي سياسي و محاسبات طرف‌هاي درگير گره خورده است.
در چنين شرايطي، هر اظهارنظر و تحول تازه مي‌تواند بر معادلات منطقه اثر بگذارد و اين پرسش را جدي‌تر کند که آيا مسير تقابل همچنان ادامه خواهد يافت يا فرصتي براي بازگشت به ديپلماسي باقي مانده است.
در اين ميان، نقش اسرائيل و سياست‌هاي بنيامين نتانياهو نيز به يکي از محورهاي بحث تبديل شده است. برخي منتقدان معتقدند نخست‌وزير اسرائيل در آستانه تحولات سياسي داخلي و انتخابات پيش‌رو، ممکن است تشديد تنش‌هاي خارجي را راهي براي مديريت فشارهاي داخلي بداند.
اکنون پرسش اصلي اين است که آيا تهران و واشنگتن بار ديگر در مسير جنگي فراگير قرار مي‌گيرند يا رايزني‌هاي ديپلماتيک مي‌تواند از گسترش بحران جلوگيري کند؟ در شرايطي که آينده همچنان نامعلوم است، بايد ديد کدام مسير بر تحولات روزهاي پيش‌رو غلبه خواهد کرد: تشديد تقابل يا تلاش براي مهار تنش‌ها.
متأسفانه، ما در استفاده به‌موقع و مؤثر از فرصت‌هاي ديپلماسي، بارها فرصت‌سوزي کرده‌ايم
در همين راستا جواد امام سخنگوي جبهه اصلاحات اظهار کرد: وضعيت روابط ايران و آمريکا حساس و سرنوشت‌ساز و بسيار نگران کننده شده است و خطر تشديد تنش‌ها را نمي‌توان ناديده گرفت. متأسفانه، ما در استفاده به‌موقع و مؤثر از فرصت‌هاي ديپلماسي، بارها فرصت‌سوزي کرده‌ايم. در چنين شرايطي، هر تصميم شتاب‌زده يا هر فرصت ازدست‌رفته مي‌تواند هزينه‌هاي سنگيني براي کشور به همراه داشته باشد.
وي افزود: بايد توجه داشت که قدرت ملي صرفاً در توان نظامي خلاصه نمي‌شود؛ انسجام ملي، رضايت عمومي، اقتدار اقتصادي و ديپلماسي مؤثر نيز از مؤلفه‌هاي اساسي قدرت کشورند. حفظ امنيت و منافع ملي مستلزم آن است که از همه اين ظرفيت‌ها به‌صورت هم‌زمان و هوشمندانه استفاده کنيم.
جواد امام گفت: در شرايط کنوني نمي‌توان بدون اطلاعات معتبر، احتمال وقوع جنگ را به‌صورت عددي تعيين کرد؛ اما خطر را بايد جدي گرفت. نه تهديدها را بايد دست‌کم گرفت و نه اجازه داد فشارهاي زماني، ما را به تصميم‌هاي شتاب‌زده و پرهزينه سوق دهد.
او ادامه داد: البته بايد واقع‌بين بود؛ فرصت‌هاي ديپلماتيک هميشگي نيستند و زمان نيز به اراده ما متوقف نمي‌ماند. آمادگي دفاعي براي هر کشوري ضروري است، اما آمادگي دفاعي نبايد جايگزين ديپلماسي فعال و مؤثر شود. هنر حکمراني آن است که پيش از تحميل هزينه‌هاي سنگين به مردم، از همه راه‌هاي ممکن براي جلوگيري از جنگ استفاده کند.
سخنگوي جبهه اصلاحات تصريح کرد: راه جلوگيري از جنگ، ديپلماسي فعال، پذيرش واقعيت‌هاي موجود و دستيابي به توافقي مرحله‌اي، متوازن و مبتني بر تضمين‌هاي متقابل است؛ توافقي که در آن، حقوق و منافع ملي ايران تأمين شود و طرف مقابل نيز به تعهدات خود پايبند بماند. کشورهاي منطقه نيز مي‌توانند در کاهش تنش‌ها و فراهم‌کردن زمينه گفت‌وگو نقش مؤثري ايفا کنند.
مردم حق دارند بدانند تصميم‌هاي سرنوشت‌ساز کشور چگونه اتخاذ مي‌شوند
در کنار ديپلماسي خارجي، تقويت انسجام ملي و بازسازي اعتماد عمومي اهميت ويژه‌اي دارد. نمي‌توان از همبستگي ملي سخن گفت، اما با منتقدان برخوردهاي غيرضروري کرد يا جامعه را به دوگانه‌هاي کاذب کشاند. در شرايط تهديد خارجي، شنيدن صداهاي متفاوت و بهره‌گيري از ظرفيت احزاب، کارشناسان و نخبگان، يک ضرورت ملي است، نه يک انتخاب تشريفاتي.
وي ادامه داد: يکي از نگراني‌هاي جدي، ابهام در سازوکار تصميم‌گيري‌هاي کلان و کم‌توجهي احتمالي به خرد جمعي است. مردم حق دارند بدانند تصميم‌هاي سرنوشت‌ساز کشور چگونه اتخاذ مي‌شوند و مسئوليت پيامدهاي آن بر عهده چه کساني است؛اختيار بدون مسئوليت‌پذيري، زمينه‌ساز تصميم‌هاي پرهزينه است.
جواد امام تاکيد کرد: جنگ را مي‌توان آغاز کرد، اما پايان آن هميشه در اختيار آغازکنندگان نيست. مسئوليت تصميم‌گيران اين است که پيش از بسته‌شدن فرصت‌ها، براي جلوگيري از جنگ و حفظ منافع ملي اقدام کنند. نبايد تصميم‌هاي سرنوشت‌ساز را به وقت اضافه موکول کنيم تا با »نوشداروي پس از مرگ سهراب« مواجه شويم و در نهايت، هم پياز را بخوريم و هم چوب آن را؛ آن هم در حالي که هزينه فرصت‌سوزي را مردم و نسل‌هاي آينده مي‌پردازند.
وي گفت: امروز زمان تصميم‌گيري شجاعانه، استفاده از خرد جمعي و بهره‌گيري از همه فرصت‌هاي ديپلماسي است. نبايد اجازه دهيم لجاجت سياسي، تندروي يا منافع گروهي بر سرنوشت يک ملت سايه بيندازد.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از خبرآنلاين،جواد امام در پايان تاکيد کرد: موضع ما روشن است: نه به جنگ؛ آري به صلحي عزتمندانه و توافقي مبتني بر احترام متقابل که منافع ملت ايران را تأمين کند. حفظ ايران، امنيت مردم و آينده کشور بايد بر هر ملاحظه جناحي و گروهي مقدم باشد.
تاریخ: 1405/08/03 08:48 ق.ظ | دفعات بازدید: 1717