از مزرعه تا کارخانه؛ مسير راهبردي گندم آذربايجان‌غربي
گروه گزارش: گندم در آذربايجان‌غربي علاوه بر يک محصول کشاورزي، حلقه‌اي مهم در زنجيره امنيت غذايي و اقتصاد روستايي استان است که از توليد تا فرآوري و تأمين نياز غذايي جامعه ادامه دارد.
گندم در آذربايجان‌غربي تنها يک محصول کشاورزي نيست؛ بلکه بخشي از زنجيره‌اي است که از معيشت روستايي و درآمد کشاورزان آغاز مي‌شود و تا امنيت غذايي، فعاليت صنايع آرد و تأمين بخشي از نياز بازار ادامه پيدا مي‌کند.
به همين دليل، هر اتفاقي در مرحله توليد، خريد، پرداخت مطالبات، ذخيره‌سازي يا انتقال اين محصول، مي‌تواند آثار خود را فراتر از مزارع نشان دهد و بر بخش‌هاي مختلف اقتصاد استان اثر بگذارد.
اهميت گندم زماني بيشتر آشکار مي‌شود که بدانيم توليد اين محصول به مجموعه‌اي از عوامل به‌هم‌پيوسته وابسته است؛ از شرايط اقليمي و ميزان بارش گرفته تا دسترسي به نهاده‌ها، کيفيت بذر، مديريت مزرعه، هزينه‌هاي توليد و در نهايت نحوه خريد و تحويل محصول. بنابراين، موفقيت در توليد گندم زماني معنا پيدا مي‌کند که حلقه‌هاي پس از توليد نيز بتوانند متناسب با ظرفيت بخش کشاورزي عمل کنند.
خريد تضميني گندم؛ حلقه مهم حمايت از کشاورزان
در اين ميان، خريد تضميني يکي از مهم‌ترين نقاط اتصال ميان توليدکننده و سياست‌هاي امنيت غذايي کشور است و کشاورز زماني مي‌تواند براي ادامه فعاليت خود برنامه‌ريزي کند که نسبت به سرنوشت محصول، شيوه خريد و زمان دريافت مطالبات اطمينان نسبي داشته باشد.
تأخير در پرداخت يا ايجاد اختلال در روند تحويل محصول، صرفاً يک مسئله مالي براي توليدکننده نيست؛ بلکه مي‌تواند بر توان او براي تأمين نهاده‌هاي فصل بعد و استمرار توليد نيز اثر بگذارد. از اين منظر، نظم در فرآيند خريد و تسويه حساب با کشاورزان، بخشي از سياست حمايت از توليد محسوب مي‌شود.
از سوي ديگر، افزايش توليد بدون توسعه زيرساخت‌هاي پس از برداشت مي‌تواند خود به يک چالش تبديل شود محصولي که با زحمت فراوان در مزرعه توليد شده، براي حفظ کيفيت و جلوگيري از اتلاف، نيازمند مراکز استاندارد خريد، انبارهاي مناسب، سيلوهاي کافي، شبکه حمل‌ونقل منسجم و مديريت دقيق جريان ورود و خروج است به همين دليل، ظرفيت ذخيره‌سازي و شبکه جمع‌آوري را بايد بخشي از امنيت غذايي دانست، نه صرفاً يک موضوع لجستيکي.
آذربايجان‌غربي با اتکا به ظرفيت کشاورزي خود، امکان ايفاي نقش مهم‌تري در زنجيره تأمين گندم دارد؛ اما تداوم اين جايگاه به ميزان توليد محدود نمي‌شود کاهش هزينه‌هاي توليد، افزايش بهره‌وري، مديريت منابع آب، بهبود کيفيت محصول، تقويت صنايع تبديلي و ايجاد پيوند مؤثر ميان کشاورز و بازار، عواملي هستند که مي‌توانند ارزش اقتصادي اين محصول را افزايش دهند.
در واقع، مسئله اصلي فقط اين نيست که چه ميزان گندم در استان توليد مي‌شود؛ پرسش مهم‌تر اين است که اين محصول چگونه از مزرعه تا سفره مديريت مي‌شود.
هرچه اين زنجيره منسجم‌تر، شفاف‌تر و قابل پيش‌بيني‌تر باشد، هم منافع توليدکننده بهتر تأمين مي‌شود و هم امکان برنامه‌ريزي براي صنايع و مصرف‌کنندگان افزايش مي‌يابد از همين منظر، گندم آذربايجان‌غربي را بايد نه يک محصول منفرد، بلکه حلقه‌اي راهبردي در اقتصاد کشاورزي و امنيت غذايي استان دانست.
زنجيره خريد و ذخيره گندم تقويت شد
محمدرضا اصغري رئيس سازمان جهاد کشاورزي آذربايجان‌غربي با اشاره به روند خريد گندم در استان گفت: ظرفيت‌هاي موجود در بخش جمع‌آوري و ذخيره‌سازي به‌گونه‌اي فراهم شده است که امکان پذيرش حجم بيشتري از محصول در ماه‌هاي آينده وجود دارد و روند تحويل و نگهداري گندم با مشکلي مواجه نخواهد شد.
وي افزود: تاکنون 30 درصد از بهاي گندم خريداري‌شده به کشاورزان پرداخت شده است و پرداخت باقي‌مانده مطالبات نيز بر اساس زمان تحويل محصول و به صورت تدريجي انجام خواهد شد.
اصغري خاطرنشان کرد: مشارکت گسترده گندمکاران در فرآيند خريد تضميني نشان‌دهنده اهميت اين طرح براي توليدکنندگان است و تاکنون 39 هزار و 625 کشاورز گندمکار در سراسر آذربايجان‌غربي محصول خود را به مراکز خريد تحويل داده‌اند.
رئيس سازمان جهاد کشاورزي آذربايجان‌غربي درباره وضعيت شهرستان‌هاي مختلف در توليد و تحويل گندم نيز اظهار کرد: بوکان با ثبت بيش از 80 هزار تن، در جايگاه نخست خريد گندم قرار دارد و پس از آن اروميه در رتبه دوم قرار گرفته است چهاربرج، باروق و مياندوآب نيز در رده بعدي شهرستان‌هاي پيشرو در اين زمينه قرار دارند.
اصغري با اشاره به اهميت هماهنگي ميان دستگاه‌هاي مختلف در فرآيند خريد گندم گفت: شبکه تعاون روستايي با فعال کردن 44 مرکز تخصصي خريد، در کنار اداره کل غله، سيلوهاي خصوصي و کارخانه‌هاي آرد، مسئوليت مهمي در جمع‌آوري و انتقال محصول ايفا مي‌کند.
وي افزود: همکاري ميان اين مجموعه‌ها موجب شده است فرآيند تحويل گندم از مزارع تا مراکز ذخيره‌سازي با نظم بيشتري انجام شود و ظرفيت‌هاي موجود در بخش‌هاي مختلف زنجيره براي دريافت محصول به کار گرفته شود.
رئيس سازمان جهاد کشاورزي آذربايجان‌غربي با اشاره به وضعيت مراکز خريد تضميني استان گفت: 72 مرکز خريد ساماندهي و تجهيز شده‌اند تا مراحل تخليه، نگهداري و انتقال گندم بدون وقفه انجام شود و کشاورزان در زمان تحويل محصول با مشکل کمبود ظرفيت مواجه نشوند.
اصغري تأکيد کرد: ايجاد هماهنگي ميان مراکز خريد، شبکه حمل‌ونقل، مراکز ذخيره‌سازي و صنايع فرآوري از اهميت زيادي برخوردار است، چرا که مديريت صحيح اين زنجيره علاوه بر جلوگيري از انباشت محصول در مزارع، زمينه حفظ کيفيت گندم و انتقال به‌موقع آن به مقصد نهايي را فراهم مي‌کند.
وي عنوان کرد: آذربايجان‌غربي نيز با توليد سالانه بيش از 700 هزار تن گندم، يکي از استان‌هاي مهم توليدکننده اين محصول در کشور به شمار مي‌رود و بخش قابل توجهي از توليد آن پس از برداشت وارد چرخه مصرف و فرآوري مي‌شود.
پرداخت مطالبات مطالبه اصلي گندمکاران در آذربايجان‌غربي
مسعود حسين‌زاده يکي از کشاورزان اظهار کرد: وقتي محصول برداشت و تحويل مراکز خريد مي‌شود، بخش مهمي از هزينه‌هاي فصل بعد هنوز پيش روي کشاورز قرار دارد و به همين دليل زمان پرداخت مطالبات براي توليدکنندگان اهميت زيادي دارد.
وي افزود: کشاورزان براي ادامه فعاليت خود به منابع مالي نياز دارند و پرداخت به‌موقع بهاي محصول مي‌تواند امکان خريد نهاده‌ها، تأمين هزينه‌هاي ماشين‌آلات و آماده‌سازي زمين براي کشت آينده را فراهم کند.
اين کشاورز بوکاني با اشاره به ظرفيت‌هاي کشاورزي آذربايجان‌غربي گفت: استان از ظرفيت مناسبي براي توليد گندم برخوردار است و اگر مشکلات مربوط به هزينه‌هاي توليد، منابع آب، نهاده‌ها و بازار فروش مديريت شود، امکان حفظ و حتي ارتقاي توليد وجود دارد.وي با تأکيد بر اهميت زيرساخت‌هاي خريد و ذخيره‌سازي اظهار کرد: وجود مراکز خريد و سيلوهاي مناسب باعث مي‌شود کشاورز بتواند محصول خود را در زمان مناسب تحويل دهد و نگراني کمتري درباره نگهداري گندم داشته باشد.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از اروم نيوز، حسين‌زاده گفت: حمايت از گندمکار فقط به زمان برداشت و خريد محصول محدود نمي‌شود، بلکه بايد از مرحله کاشت تا برداشت و فروش، زنجيره توليد مورد حمايت و نظارت قرار گيرد تا کشاورز بتواند با اطمينان بيشتري براي کشت سال آينده برنامه‌ريزي کند.
تاریخ: 1405/07/13 12:28 ب.ظ | دفعات بازدید: 1727