در سينمايي که مملو از نامردي نارو زدن و تجاوز و خشونت است رفاقت موضوعي متفاوت است

ميثم بيدقي کارگردان فيلم سينمايي »عاشق پاييز« که اين روزها در گروه هنر و تجربه در حال اکران است درباره اين فيلم سينمايي گفت: موضوع بازگشت و رجعت براي من هميشه موضوعي جذاب و جالب توجه بوده و اين ايده را در فيلم‌هاي کوتاهم هم دنبال کردم. سال‌ها پيش فيلمي کوتاه با عنوان »اسم تو« ساختم که قصه‌اش با »عاشق پاييز« متفاوت بود اما به همين موضوع و مفهوم بازگشت و رجعت ارتباط داشت. آن فيلم درباره آزاده‌اي است که پس از سال‌ها برمي‌گردد و دوست داشتم فيلم بلندي هم با اين ايده بازگشت به سرزمين مادري بسازم.
بيدقي خاطرنشان کرد: پس از اينکه به ايده و طرح اوليه رسيدم با آرمان طهماسبي و علي باطني موضوع را مطرح کردم و آن‌ها هم قصه را خيلي دوست داشتند. آن زمان دوستان مشغله زيادي داشتند و فيلمنامه‌هاي ديگري مثل »فسيل« را مي‌نوشتند که پس از کمتر شدن مشغله‌شان نگارش و بازنويسي فيلمنامه »عاشق پاييز« آغاز شد. جالب است بگويم که ما 7يا 8نسخه فيلمنامه داريم که همه آن‌ها با هم متفاوت است و حتي نسخه‌اي داريم که شخصيت شاهي الآن مورد توجه قرار گرفته در آن وجود نداشت. در نسخه اوليه دختر قصه ما روزنامه‌نگاري بود که از تهران زندگي مي‌کرد و براي طبيعت‌گردي به گيلان مي‌رفت و در بازنويسي‌ها اين موارد را تغيير داديم.
اين کارگردان در ادامه درباره پرداختن به مفاهيم انساني در سينما، گفت: مفهوم رفاقت براي من يک مفهوم کليدي و مهم است که در اين فيلم به آن پرداخته‌ام. حدود 25 - 26 سال است که در سينما کار مي‌کنم، سال‌ها دستيار کارگردان بودم و دوستانم من را فردي مي‌شناسند که رفقاي زيادي دارد يا اصطلاحاً رفيق‌باز است. به طور کل سينما ما را به اين سمت مي‌کشاند که رفاقت را جدي بدانيم. به نظر من رفاقت بر دوست داشتن ارجح است و سعي داشتم در اين سينما که فيلم‌هايش مملو از نامردي، نارو زدن و تجاوز و خشونت شده، به مفهوم رفاقت بپردازم، مفهومي که در دنياي ما وجود دارد اما به آن بي‌توجه هستيم.
بيدقي تأکيد کرد: به نظر من فيلم ساختن بايد غريزي باشد و بهتر است آنچه که فيلمساز در ذهن دارد با نگرش خودش اجرا شود اما ممکن است من از سينماگران مختلفي تأثير گرفته باشم؛ مثلاً مفهوم رفاقت را از سينماي مسعود کيميايي گرفتم يا طبيعت از سينماي عباس کيارستمي آمده يا رئال بودن اثرم به سينماي کيانوش عياري نزديک باشد. من نمي‌خواهم خودم را با اين فيلمسازان بزرگ مقايسه کنم اما مطمئناً آن‌ها بر فيلمسازان پس از خود تأثير گذاشته‌اند و من هم از اين قاعده مستثني نيستم.
وي افزود: من سال‌ها در سينما دستيار کارگردان بودم و همه آن تجربه‌ها را جمع کردم و به اين فيلم آوردم. تجربياتي مثل دستيار رضا عطاران بودن در سريال »خانه به دوش«، من سال‌ها دستيار مهران مديري بودم يا در فيلم »مغزهاي کوچک زنگ زده« دستيار هومن سيدي بودم و جالب است که هيچ يک از آثاري که در آن‌ها حضور داشتم شبيه هم نيستند و من اين شانس را داشتم که با فيلمسازان بسياري همکاري کنم و شايد فضاي طنزي که در »عاشق پاييز« آمده را از سينماي عطاران و مديري وام گرفته باشم.
اين کارگردان در ادامه اظهار کرد: در سال‌هاي اخير با بهرنگ توفيقي نيز همکاري داشتم که او خودش گيلاني است و سه سال رفاقت کردن با او باعث شد که من با گيلان آشنايي خوبي پيدا کنم و با وجود اينکه گيلان را نمي‌شناسم، فيلمي بسازم که خيلي از گيلاني‌ها به نمايش دقيق اين استان در آن تأکيد دارند.
بيدقي درباره دليل انتخاب استان گيلان براي روايت قصه »عاشق پاييز« گفت: گيلاني‌ها مردماني فرهنگ‌دوست هستند و از آنجا که به هنر اهميت مي‌دهند همراهي خوبي هم با ما در توليد اين فيلم داشتند و واقعاً به شکل عجيبي شاهد همکاري‌شان بوديم و اين همکاري زماني دو چندان شد که فهميدند اين فيلم درباره رفاقت و عشق است. من به واسطه شناختي که از گيلان پيدا کردم بخش‌هايي به قصه فيلم اضافه کردم؛ به عنوان مثال من با پديده خاک دزدي آشنا شدم که پيش‌تر هيچ اطلاعي از آن نداشتم و فهميدم چنين شغلي وجود دارد و برخي افراد که وضعيت مالي خوبي ندارند خاک برخي مناطق مثل سواحل را مي‌فروشند و تصميم گرفتم اين موضوع را در فيلم مطرح و در اين زمينه فرهنگ‌سازي کنم اما اين مسئله را به دور از شعار و در زيرلايه‌هاي فيلم آوردم.
وي خاطرنشان کرد: يکي از ويژگي‌هاي روايت اين قصه در استان گيلان، جذابيت‌هاي اين استان است که نظر مخاطب را به خود جلب مي‌کند. خيلي از دوستان به من مي‌گويند وقتي اين فيلم را ديدند پس از اينکه از سينما بيرون آمدند به رستوران رفته و غذاي شمالي ميل کرده‌اند، خانم صباغ‌سرشت تهيه‌کننده فيلم وقتي فيلمنامه را خواند به من گفت که علاقه دارد در اين محيط زيست کند. ما سعي کرديم فرهنگ غذايي اين استان را هم نشان دهيم و طبيعت چشم‌نواز اين استان را به تصوير بکشيم و اين نکته را هم مي‌توان يکي از مضامين فيلم دانست که در لايه‌هاي ديگر فيلم وجود دارد. ساخت اين فيلم در طبيعت براي من يک اولويت بود اما مطمئناً اگر در کردستان هم ساخته مي‌شد زيبايي‌هاي آنجا را نشان مي‌دادم.
اين کارگردان درباره‌عدم حضور »عاشق پاييز« در جشنواره فيلم فجر گفت: ما فيلم را به جشنواره فرستاديم اما متأسفانه پذيرفته نشد و اين نکته برايم عجيب بود اما به نظر هيئت انتخاب کاملاً احترام گذاشتيم. با اين حال وقتي فيلم اکران شد و بازخوردها را که اين روزها مي‌بينم حال من را بهتر مي‌کند و اينکه مخاطبان فيلم را دوست دارند حالم را خوب مي‌کند.
بيدقي درباره تجربه ساخت اولين فيلم سينمايي گفت: به همه آن‌هايي که مي‌خواهند فيلم اولشان را بسازند پيشنهاد مي‌کنم که با تهيه‌کننده‌اي کار کنند که با او رفيق شوند، فيلمسازي مسير بسيار سختي است و اگر سحر صباغ‌سرشت تهيه‌کننده اين فيلم نبود، »عاشق پاييز« در ميانه راه متوقف مي‌شد اما ايشان پاي کار ايستاد و کمک کرد که اين فيلم ساخته شود.
وي افزود: اگر شما نمي‌خواهد فيلم کمدي بسازيد مسير سختي در پيش داريد. براي من که سال‌ها در اين سينما کار کردم ساخت فيلم کمدي خيلي راحت‌تر بود، در اين سينما ارتباطات خيلي خوبي دارم اما نمي‌خواستم فيلم اولم کمدي باشد و برايم مهم بود حداقل فيلم اولم فيلمي باشد که به آن کاملاً اعتقاد دارم. وقتي آقاي محمدحسين لطيفي فيلم را ديده بودند و درباره فيلم با ايشان گفت‌وگويي شده بود، گفته بودند که فيلم »عاشق پاييز« خيلي شبيه فيلمسازش است و اين جمله براي من بسيار ارزشمند و مهم بود.
اين کارگردان درباره اکران »عاشق پاييز« در گروه هنر و تجربه اظهار کرد: اکران در اين سينما انتخاب من بود و از سر اجبار فيلم را در هنر و تجربه اکران نکرديم. به نظر من در اين گروه از فيلم مراقبت بهتري مي‌شود و از اکران فيلم تا اين لحظه کاملاً رضايت دارم. خوشبختانه در روزهاي ابتداي اکران اين فيلم 4 يا 5 سالن بزرگ سينما پر شد و همه بليت‌ها به فروش رفت و اين اتفاق تازه‌اي در گروه هنر و تجربه به حساب مي‌آيد.
بيدقي در پايان گفت: من اين فيلم را با سختي ساختم و از من گذشت اما از تهيه‌کننده‌ها مي‌خواهم به کساني که سال‌ها در سينما کار کرده‌اند و مي‌خواهند فيلم اولشان را بسازند اعتماد کنند. به گزارش آرازآذربايجان به نقل از ايلنا،فيلمسازهاي جوان سرشار از انگيزه هستند و به اعتقاد من به کسانيکه سال‌ها در اين سينما کار کرده‌اند و دستيار بوده‌اند به راحتي مي‌توان اعتماد کرد.
.Arazazarbaiijan.farhangi@gmail.com