گروه سينمايي هنر و تجربه فرصتي براي ديده شدن آثار متفاوت يا فيلم‌سوزي

اما با وجود اينکه گروه هنر و تجربه فرصتي براي اکران فيلم‌هاي متفاوت به حساب مي‌آيد، بسياري از فيلمسازان که پيش‌تر آثارشان در اين گروه به نمايش در آمده، به شرايط اکران در گروه هنر و تجربه انتقاد دارند.
گروه سينمايي هنر و تجربه به اکران فيلم‌هاي ارزشمند، متفاوت و غير تجاري مي‌پردازد. اما اکران پراکنده، اختصاص سانس‌هاي محدود، سالن‌هايي که به طور مداوم تغيير مي‌کنند، عدم اطلاع‌رساني و نبود تبليغات کافي موجب شده اين حوزه هم قشر بزرگي از مخاطبان خود را از دست بدهد و هم فروش بسيار کمي داشته باشد. با اينهمه بسياري معتقدند فعاليت اين گروه سينمايي همچنان مفيد است چراکه اگر نبود، فرصتي براي اکران فيلم‌هاي متفاوتشان در کنار فيلم‌هاي تجاري با تقسيم‌بندي متفاوت نداشتند.
اکران کم، پراکنده و بي‌برنامه
رهبر قنبري، کارگردان و نويسنده سينما گفت: فشاري که وجود دارد به دليل فيلم‌هاي تجاري است. اکران فيلم‌هاي هنر و تجربه محدود به چند سينماي خاص بوده و تنها چند سانس محدود به فيلم‌هاي اين حوزه اختصاص داده مي‌شود.
او افزود: اکران فيلم‌هاي هنروتجربه بسيار از هم گسيخته و پراکنده در چند سينماي مختلف در سطح شهر صورت مي‌گيرد و هربار نيز سينماها تغيير مي‌کنند. براي مخاطبان نيز مشخص نيست کدام سينما در چه سانسي قرار است فيلم‌ها را بر پرده بياورد. قنبري با اشاره به نبود تبليغات براي فيلم‌هاي هنر و تجربه گفت: فروش فيلم‌هاي هنر و تجربه ناچيز است چراکه تبليغات گسترده‌اي براي آن صورت نمي‌گيرد. بنابراين حتي اگر بهترين فيلم‌هاي دنيا نيز در اين گروه نمايش داده شود، فروش کمي خواهد داشت.
او افزود: فيلم‌هاي کمدي سخيف در سينماها بيشترين فروش را دارند، سينماهاي بسياري به آن‌ها اختصاص داده شده و تبليغات گسترده‌اي برايشان صورت مي‌گيرد. قنبري با تاييد بر اين‌که گروه سينمايي هنر و تجربه بر ديده شدن آثار متفاوت سينمايي تاثيرگذار بوده، بيان کرد: مشکل اينجاست که نحوه اکران بسيار نامنظم، ساعات اکران و سالن‌هاي سينمايي اختصاص داده شده بسيار کم است و همين امر موجب شده تاثيرگذاري گروه سينمايي هنر و تجربه کمتر شود. او راهکار را در مديريت اکران سينما، اختصاص دادن سينماهاي مطرح کشور به گروه سينمايي هنر و تجربه، انجام تبليغات گسترده براي فيلم‌هاي اين حوزه و اطلاع‌رساني مناسب دانست. قنبري گفت: در گذشته چند سينماي ثابت به گروه سينمايي هنر و تجربه اختصاص داشت، در نتيجه اين گروه فروش بدي نداشت.
چراکه همه مي‌دانستند که فلان سينما در تهران در ساعاتي خاص فيلم‌هاي هنر و تجربه را اکران مي‌کند. مکان اکران فيلم‌هاي هنر و تجربه مشخص بود، بنابراين افرادي که علاقمند به فيلم‌هاي متفکرانه بودند به سينماي مربوطه مي‌رفتند و فيلم را تماشا مي‌کردند.
او افزود: با اين پراکندگي اکران و سالن‌هاي سينمايي اختصاص داده شده، به سختي مي‌توان مخاطب جذب کرد چراکه فيلم‌هاي هنر و تجربه با انسجام اکران نمي‌شوند. بارها به اين امر اعتراض کرديم اما بي‌فايده بود. حتي اعتراض به نهادهاي صنفي نيز سودي به همراه نداشت.
انجمن‌ها نيز اعتراضات بسياري به وزارت ارشاد داشتند اما سودي نداشت. از سويي ديگر سينماداران نيز در پي کسب سود هستند و علاقه‌اي به اکران فيلم‌هاي هنر و تجربه ندارند. بيشتر سينماداران تاجر هستند و هيچ دلسوزي براي فيلم ندارند، فقط به دنبال درآمدزايي هستند. با اين شرايط طبيعي است که فيلم‌هاي فرهنگي فروش قدرتمندي نخواهند داشت.
هنر و تجربه، براي فيلم‌هاي متفاوت فرصت خوبي است
شيما پورسهم‌الدين، تهيه‌کننده سينما که پيش‌تر فيلم مهاجران به تهيه‌کنندگي او در گروه همر و تجربه اگران شد اظهار کرد: من دو تجربه اکران در هنر و تجربه داشتم؛ يکي با فيلم مهاجران و ديگري با فيلم زير آب‌هاي سوزان. هر دو اثر در فضاي عمومي هم ديده شدند؛ مهاجران در جشنواره‌هاي بين‌المللي متعددي حضور داشت و زير آب‌هاي سوزان هم در حوزه دفاع مقدس مطرح شد. به نظر من اين شيوه اکران در عين داشتن ضعف‌هاي طبيعي، مزيت‌هاي مهمي براي فيلم‌هاي مستقل دارد. پورسهم‌الدين گفت: وقتي يک تهيه‌کننده با بودجه محدود فيلم مي‌سازد، طبيعي است که نتواند با فيلم‌هاي بدنه که چندصد ميليارد هزينه دارند رقابت کند. براي همين، هنر و تجربه مناسب‌ترين بستر نمايش است؛ بستري که امکان ديده شدن فيلم را فراهم مي‌کند. او افزود: البته هنوز بعضي سينمادارها هنر و تجربه را جدي نمي‌گيرند و چون مخاطب آن محدود است، سانس زيادي اختصاص نمي‌دهند.
به نظر من بايد از نظر تبليغات و آگاهي‌رساني، اين جريان تقويت شود تا براي سينمادار هم توجيه اقتصادي پيدا کند. او گفت: هنر و تجربه مخاطبان خاص خود را دارد اما براي تقويت آن لازم است ارگان‌هايي که از نظر ذائقه به اين نوع سينما نزديک هستند با آن همکاري کنند. يکي از مهم‌ترين اين نهادها انجمن سينماي جوان است؛ مجموعه‌اي که در سراسر کشور هنرجو و مخاطب بسيار دارد.
اگر ارتباط منسجم‌تري ميان انجمن سينماي جوان و سازمان هنر و تجربه برقرار شود، تبادل مخاطب اتفاق مي‌افتد و نتيجه‌اش افزايش ديده شدن فيلم‌هاي مستقل خواهد بود. پورسهم‌الدين گفت: براي اکران مهاجران با روساي انجمن‌هاي استاني تماس مي‌گرفتم اما همکاري‌ها محدود بود. اگر اين دو نهاد با يکديگر همسو شوند، بخش مهمي از مشکل اکران حل مي‌شود. او افزود: سينماي هنر و تجربه بدون شک به ديده شدن آثار کمک کرده است. مثلا درباره مهاجران، مخاطبان از شهرهاي مختلف با من تماس مي‌گرفتند؛ خبرنگاران، هنرمندان يا علاقه‌مندان سينما فيلم را ديده بودند و سوال‌هايشان را مطرح مي‌کردند.
البته اين ديده شدن در سطح وسيع سينماي عمومي نيست؛ طبيعي هم هست. در سينماي بدنه يک بازيگر ممکن است يک شبه تبديل به ستاره شود اما در هنر و تجربه چنين اتفاقي نمي‌افتد.
با اين حال، مزيت مهمش اين است که فيلم مستقل را از ماندن در طاقچه نجات مي‌دهد و فرصت نمايش فراهم مي‌کند.
پورسهم‌الدين گفت: براي بهتر شدن شرايط اکران، چند پيشنهاد وجود دارد. همانطور که گفتم تقويت همکاري ميان انجمن سينماي جوان و هنر و تجربه بسيار مهم است. او گفت: همچنين لازم است سازمان سينمايي و نهادهاي دولتي در بخش تبليغات بيشتر از اين نوع سينما حمايت کنند. مثلا همانطور که براي فيلم‌هاي تلويزيوني تبليغات مي‌شود، براي هنر و تجربه هم مي‌توان بسته‌هاي تبليغاتي در نظر گرفت. دوره‌اي در جشنواره فجر بخش مستقل هنر و تجربه وجود داشت که تاثير زيادي در ديده شدن فيلم‌ها داشت، اما چند سال است که اين بخش حذف شده است. حذف اين سازوکار رسانه‌اي به کاهش توجه منجر شده است. او افزود: قبلا کاتالوگ‌ها و کتابچه‌هايي منتشر مي‌شد و به استان‌ها ارسال مي‌کردند؛ اين هم مدتي است که متوقف شده است.
سطح اطلاع‌رساني امروز قابل مقايسه با همان دوره‌ها نيست و براي بازگشت جدي هنر و تجربه به جريان اصلي بايد اين مسيرها دوباره فعال شود. پورسهم‌الدين گفت: در خارج از ايران هم تجربه‌هايي مشابه هنر و تجربه وجود دارد، گرچه محدودتر. تا جايي که مي‌دانم تنها کشوري که فرم نزديکي به هنر و تجربه ايران دارد فرانسه است.
اما اکران در آنجا بسيار دشوار است؛ بايد پخش‌کننده فرانسوي باشد و مجوزهاي خاصي صادر شود. او گفت: با اين حال تبادل ميان دو کشور مي‌تواند به اکران بين‌المللي فيلم‌هاي مستقل کمک کند، مخصوصا براي آثاري که در جشنواره‌هاي جهاني شانس دارند.
او افزود: اگر دستم به ساخت فيلم جديد برسد بدون شک باز هم براي اکران هنر و تجربه اقدام مي‌کنم. اين حوزه براي من از علاقه‌مندي‌هاي اصلي است و هميشه هم به عنوان مخاطب حضور دارم. مثلا در آمارها، شهر شيراز يکي از موفق‌ترين شهرها در فروش هنر و تجربه است و اين نشان مي‌دهد که اگر زيرساخت و تبليغات درست باشد، مخاطب هم وجود دارد.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از ايلنا،پورسهم‌الدين گفت: اميدوارم با تقويت سازوکارهاي نمايش و تبليغات، هنر و تجربه دوباره به جايگاه شايسته خود برگردد.
.Arazazarbaiijan.farhangi@gmail.com