مقصري که براي نجات درياچه اروميه تز مي‌دهد

تابستان است و بار ديگر چشم‌ها به شمال غرب ايران دوخته شده؛ جايي که »درياچه اروميه« نگين آبي کشور 100 درصد خشک شده است. سطح درياچه به حدي پايين آمده که ديگر نمي‌توان آن را به‌عنوان پهنه‌اي آبي ديد و بر اساس تصاوير ماهواره‌اي بيشتر بستر خشکيده‌اي است که بارش‌هاي زمستاني، اگر هم به فريادش برسند، فقط براي مدتي کوتاه و محدود مي‌توانند کمي از تشنگي آن را رفع کنند و صرفاً کف درياچه را تَر مي‌کند. با نخستين موج گرما نيز همين اندک آب باقي‌مانده بخار مي‌شود و اروميه دوباره به شوره‌زاري بي‌جان بدل خواهد شد.
در اين روزهاي تلخ، کارشناسان و فعالان محيط زيست ديدگاه‌هاي متعددي در رسانه‌ها بيان مي‌کنند؛ از تحليل‌هاي اقليمي گرفته تا نقدهاي تند نسبت به سياست‌هاي گذشته. اما در ميان اين همه صدا، نامي آشنا بيش از همه جلب توجه مي‌کند: عيسي کلانتري؛ کسي که روزگاري در قامت وزير جهاد کشاورزي و سپس به‌عنوان رئيس سازمان حفاظت محيط زيست و دبير ستاد احياي درياچه اروميه، خود در شکل‌گيري سرنوشت امروز اين درياچه نقش‌آفرين بوده است.نکته‌اي که نمي‌توان ناديده گرفت، اين است که بسياري از کارشناسان و حتي فعالان رسانه‌اي، عملکرد کلانتري در حوزه آب و محيط زيست را يکي از عوامل اصلي وضعيت اسفناک کنوني مي‌دانند.
عيسي کلانتري در سه مقطع کليدي نقشي جدي در بحران ايفا کرد:
1_در دهه‌هاي 60 و 70، به‌عنوان وزير جهاد کشاورزي، سياست‌هاي گسترش بي‌رويه کشاورزي آبي و سدسازي را پيش برد که مستقيماً منابع آبي ورودي به درياچه اروميه را کاهش داد. اين سياست‌ها بدون درنظر گرفتن ظرفيت‌هاي اکولوژيکي منطقه، فشار بي‌سابقه‌اي بر حوضه آبريز وارد کرد.
2_در دوره رياست بر سازمان حفاظت محيط زيست، بسياري از فعالان محيط‌زيست او را يکي از ضعيف‌ترين مديران اين نهاد دانستند؛ مديري که نتوانست در برابر پروژه‌هاي مخرب و سياست‌هاي وزارت نيرو مقاومت کند و بارها در برابر توسعه‌هاي غيرکارشناسي کوتاه آمد.
3_در ستاد احياي درياچه اروميه، به جاي تمرکز بر اصلاح الگوي مصرف آب در کشاورزي و کاهش برداشت‌ها، برنامه‌ها عمدتاً بر پروژه‌هاي پرهزينه سخت‌افزاري متمرکز شد. همين رويکرد باعث شد که بخش بزرگي از طرح‌هاي احيا ناکام بماند و نتيجه ملموسي در بهبود وضعيت درياچه حاصل نشود.
با اين حال، اين روزها کلانتري در رسانه‌‌گردي‌هايش در مقام منتقد و مدعي ظاهر شده است. او در اظهارات تازه خود بار ديگر به بحران درياچه پرداخته و انگشت اتهام را به سوي ديگران نشانه رفته است. کلانتري مدعي شده که بي‌توجهي دولت‌هاي اخير و توقف برخي طرح‌ها باعث وخامت اوضاع شده است. او همچنين تأکيد کرده که تنها با يک مديريت جدي و ادامه برنامه‌هاي احيا مي‌توان به بازگشت درياچه اميدوار بود.
اما پرسش اساسي اينجاست: فردي که خود از اصلي‌ترين تصميم‌گيران و مقصران در شکل‌گيري شرايط فعلي است، چگونه اکنون مي‌تواند با لحني طلبکارانه و در جايگاه منتقد ظاهر شود؟
جالب‌تر اينکه رسانه‌ها به جاي بازخواست از کلانتري بابت عملکرد گذشته، امروز تريبون خود را در اختيار او قرار مي‌دهند تا نقد کند و اتهام بزند. اين موضوع شائبه‌اي جدي ايجاد کرده است: آيا اين موضع‌گيري‌هاي تازه صرفاً يک پروژه رسانه‌اي نيست که اهدافي غير از محيط زيست و احياي واقعي درياچه اروميه را دنبال مي‌کند؟
در نهايت بايد يادآور شد که عيسي کلانتري يکي از بحث‌برانگيزترين مديران محيط زيست در تاريخ جمهوري اسلامي بوده است. بسياري او را به‌عنوان يکي از ضعيف‌ترين رؤساي سازمان حفاظت محيط زيست مي‌شناسند؛ مديري که به جاي پاسخگويي درباره عملکردش، اکنون در مقام مدعي سخن مي‌گويد.
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از تسنيم،سرنوشت درياچه اروميه همچنان در هاله‌اي از ابهام است و افکار عمومي منتظرند به جاي تريبون دادن به مقصران، رسانه‌ها و نهادهاي مسئول، پاسخ روشني درباره چرايي اين فاجعه و راهکار واقعي براي نجات «نگين آبي» کشور ارائه دهند.