زيان هر روز قطع اينترنت چقدر است

از عصر روز پنج‌شنبه 18 دي ماه، دوباره اينترنت سراسري قطع شد. اين در حالي است که پيش از اين و در طول جنگ 12 روزه هم به‌دلايل امنيتي اينترنت قطع شده بود.
با اينکه گفته مي‌شود سهم اقتصاد ديجيتال از کل اقتصاد ايران بسيار ناچيز (کمتر از 5 درصد) است اما قطعي اينترنت بي هزينه نيست و اقتصاد کشور به طور خاص از اين موضوع زيان مي‌کند. بخش بزرگي از کسب و کارهاي موجود در فضاي مجازي که با قطعي اينترنت دچار مشکل مي‌شوند کسب و کارهاي کوچک و خانگي هستند.
به طور کلي بنگاههاي خرد و کوچک در بحران‌هاي مختلف و نابساماني‌هاي گوناگون بيش از بنگاههاي متوسط و بزرگ آسيب مي‌بينند. پرواضح است که دليل اين موضوع به توان کمتر اين بنگاهها بر مي‌گردد که در تلاطم‌هاي مختلف به سرعت ممکن است آنها را دچار ورشکستگي کند.
احسان چيت ساز، معاون سياستگذاري و برنامه‌ريزي وزارت ارتباطات، درباره تبعات قطعي اينترنت گفت: بر اساس ارزيابي دوره جنگ تحميلي 12 روزه، تقريبا به ازاي هر روز حدود 500 ميليارد تومان زيان براي کسب و کارها اتفاق افتاده بود. در دوره جديد و اکنون ارزيابي‌ها در حال انجام است تا متوجه شويم وضعيت کسب و کارها چگونه است؛ بنابراين هنوز گزارش جديدي آماده نشده و به محض اينکه آماده شود اطلاع رساني لازم انجام مي شود.
چيت ساز گفت: وزارت ارتباطات متولي قطعي و وصل اينترنت نيست، بلکه اين وزراتخانه متولي فراهم کردن زيرساخت ارتباطي است؛ بنابراين تصميم گيري در اين زمينه توسط نهادهاي مسئول اتخاذ مي شود.
طبق ارزيابي‌هاي انجام شده توسط اين نهاد، کسب و کارهايي که با بلاکچين در ارتباطات هستند چالش دسترسي به اينترنت برايشان جدي تر بوده چراکه بايد بلاکچين را بررسي و بر دارايي هاي خود و مردم نظارت داشته باشند. اگر بنا بر اين آمار باشد در طول 10 روز اخير بالغ بر 5 هزار ميليارد تومان به کسب و کارهاي اغلب کوچک و متوسط زيان رسيده است.
سهم فزاينده تجارت آنلاين سهم تجارت آنلاين يا اينترنتي در سالهاي گذشته در همه جاي جهان رو به افزايش گذاشته است.
اينترنت موجب شده تا فروش برخي کالاها و خدمات به شکل مستقيم و بدون نياز به فروشگاههاي بزرگ و تامين هزينه‌هاي اغلب سرسام آور، امکان ارتباط با مشتري و فروش کالاها و خدمات‌شان فراهم شده است. در ايران هم هر چند هنوز اين بستر به اندازه کشورهاي توسعه يافته رشد نکرده اما در هر حال نقش غيرقابل کتماني پيدا کرده است.
پيش از اين به برآورد وضعيت تجارت آنلاين در ايران و کشورهاي مختلف دست زد. جالب اينکه در سال 96 تنها 1.3 درصد از تجارت کشور به صورت آنلاين انجام مي‌شد اما اين نرخ به سرعت افزايش يافته طوري که در ابتداي 1400 با سه برابر شدن سهم تجارت آنلاين به 5 درصد رسيد.
گفتني است اين نوع از تجارت در سطح جهاني بيش از 20 درصد کل تجارت را در بر گرفته است. چين در ميان کشورهاي جهان بيشترين سهم از تجارت آنلاين را به دست آورده طوري که گفته مي‌شود بيش از نيمي از تجارت پرجمعيت‌ترين کشور جهان به صورت آنلاين انجام مي‌شود.
محاسبه‌اي بزرگتر از زيان قطعي اينترنت
هر چند معاون وزير ارتباطات از زيان روزانه 500 ميليارد توماني کسب و کارها خبر داده اما تحليل‌ها و برآوردهاي ديگري هم وجود دارند که تبعات اقتصادي به مراتب بزرگتري را براي قطعي اينترنت برآورد کردند. پيش از اين نيز رسانه‌هاي ديگر از برآوردهاي به مراتب بزرگتري خبر مي‌دادند.
از جمله روزنامه آرمان ملي در مطلبي که در مهر ماه 1401 نوشت، توضيح داد: معاونت پژوهشي سازمان امور مالياتي ضريب نفوذ اينترنت را در ايران 112 درصد و تعداد کاربران آن را 94 ميليون نفر اعلام کرد. اين معاونت همچنين افزود که بيش از يک ميليون صفحه فارسي از طريق اينستاگرام کسب درآمد حداقلي دارند. بررسي اين گزارش حاکي از آن است که ارزش کل گردش مالي تجارت الکترونيکي در ايران در سال 99 نزديک به 1100 هزار ميليارد تومان بود. حال اگر اين رقم را در 365 روز سال تقسيم کنيم، نشان مي‌دهد که قطعي اينترنت در ايران روزانه حدود سه هزار ميليارد تومان به کسب‌وکارهاي ايران آسيب وارد مي‌کند.
البته اگر تورم سه سال اخير را در اين محاسبات بگنجانيم، طبيعتاً اين رقم بيش از اين هم مي‌شود. اما براي رسمي ماندن گزارش فعلاً چاره‌اي جز اتکا به اين داده‌ها نيست. همچنين پادرو بازار سالانه اينستاگرام را 40 هزار ميليارد تومان اعلام کرد. طبق اين آمار فقط فروشگاه‌هاي اينستاگرامي روزانه حدود 110 ميليارد تومان به تبع قطع اينترنت و فيلترينگ اينستاگرام زيان مي‌دهند.«
اتاق بازرگاني هم در تحليل ديگري، به برآورد زيان ناشي از قطع اينترنت پرداخت. بر اساس گزارش معاونت بررسي‌هاي اقتصادي اتاق بازرگاني تهران، با توسعه يک کشور و ظهور يک اکوسيستم آنلاين بالغ‌تر، تاثيرات قطع موقت اينترنت بيشتر مي‌شود. تخمين زده مي‌شود که براي يک کشور با اتصال بالا به اينترنت، تاثير روزانه قطع موقت اينترنت و کليه خدمات آن به‌طور متوسط 23.6 ميليون دلار به ازاي هر 10 ميليون جمعيت باشد.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از خبرآنلاين، با سطوح پايين‌تر دسترسي به اينترنت، متوسط اثرات توليد ناخالص داخلي برآور شده به ترتيب به 6.6 ميليون دلار و 0.6 ميليون دلار به ازاي هر 10 ميليون جمعيت براي اقتصادهاي با اتصال به اينترنت متوسط و پايين مي‌رسد. از آنجايي که در دنياي امروزه اينترنت به طور گسترده‌تر و با شدت بيشتري در سراسر کشورها مورد استفاده قرار مي‌گيرد، خدمات اينترنتي براي کسب‌وکارها و افراد حياتي است.