حذف چهار صفر از پول ملي پيش‌بيني زمان نهايي عرضه اسکناس‌ جديد

ايده حذف صفر از پول ملي در دهه 70 مطرح شد اما حداقل تا روي کار آمدن دولت محمود احمدي‌نژاد اجراي آن ضروري به نظر نمي‌رسيد. در آن زمان مسابقه‌اي براي انتخاب اسم واحد پول جديد ترتيب دادند و نام‌هايي مثل »پارسي« به ميان آمد. لايحه حذف چهار صفر بالاخره در دولت روحاني تصويب و به مجلس فرستاده شد. مجلس هم در سال 1399 آن را تأييد کرد. طبق قانون، واحد پول رسمي کشور بايد از ريال به تومان تغيير کند. قرار بود طي يک دوره گذار چندساله، اسکناس‌هاي جديد به بازار بيايند و ريال به مرور جمع شود با اين حال به دليل مشکلات اقتصادي، تحريم‌ها و هزينه بالاي چاپ اسکناس جديد، اجراي عملي طرح به کندي پيش رفت. در حال حاضر مردم هنوز از اسکناس‌ ريال استفاده مي‌کنند ولي عملاً سال‌هاست در محاوره «تومان» مورد استفاده قرار مي‌گيرد. به نظر مي‌رسد حذف چهار صفر از پول ملي در حالت خوشبينانه حداقل دو سال ديگر زمان نياز دارد. نوشته زير کمکتان مي‌کند تا آن زمان در بحث‌هاي خودماني کم نياوريد.
اهداف طرح حذف صفر از پول ملي
تصور کنيد به جاي اينکه کالايي را 100,000 ريال بخريد، فقط لازم باشد با عددي کوچک‌تر مثل 10 تومان روي رسيد پرداخت سر و کله بزنيد. حذف صفر دقيقاً با چنين هدفي طراحي شده و اهدافي مثل ساده‌سازي محاسبات، افزايش اعتبار پول ملي و کاهش هزينه‌هاي مالي را دنبال مي‌کند.
دليل اصلي دولت‌ها براي ايجاد چنين تغييري، مبازه با تورم‌هاي مزمن و کاهش ارزش پول ملي است که طي چند دهه رخ مي‌دهد.
تغيير واحد پولي در ايران فرآيندي زمان‌بر است؛ دولت در نظر دارد با حذف چهار صفر کاري کند که هر 10,000 ريال فعلي معادل 1 تومان جديد باشد. واحد پول جديد به لطف تعداد صفر کمتر، قطعا در نگاه داخلي و خارجي ارزشمندتر به نظر خواهد رسيد.
فرآيند اجرايي طرح حذف چهار صفر
تغييرات بزرگ يک‌شبه رخ نمي‌دهند، بلکه بايد طي مراحلي دقيق و قانوني به اجرا گذاشته شوند. لايحه دولت نهايي است ولي به بررسي، کارشناسي و تصويب نمايندگان مجلس نياز دارد.
سپس شوراي نگهبان بايد آن را تاييد کند. در پايان با ابلاغ توسط رئيس‌جمهوري، طرح به صورت رسمي لازم‌الاجرا خواهد بود. بانک مرکزي تا آن زمان فرصت دارد چند تا کار انجام دهد.
قدم اول طراحي و چاپ اسکناس و سکه جديد است. بعد نوبت آموزش و اطلاع‌رساني عمومي به مردم مي‌رسد. در سومين مرحله، نرم‌افزارها، سيستم‌هاي بانکي و دستگاه‌هاي خودپرداز به‌روزرساني مي‌شوند. طي دوران گذار، براي مدتي هر دو واحد (ريال و تومان) همزمان معتبر خواهند بود.
زمان‌بندي و پيش‌بيني اجراي طرح حذف صفر
با فرض شروع رسمي کار از پايان شهريور 1404، حدود 12 تا 18 ماه زمان براي آماده‌سازي کامل زيرساخت‌ها نياز است. بنابراين، پيش‌بيني مي‌شود از اواخر 1405 يا اوايل 1406 تومان به طور کامل جايگزين ريال شود.
اين زمانبندي خوشبينانه است؛ علاوه بر آمادگي سيستم‌هاي بانکي و مالي، همکاري اصناف و بخش خصوصي و سرعت چاپ و توزيع اسکناس‌هاي جديد، پاي عاملي تعيين‌کننده وسط مي‌آيد که به گفته کارشناسان و صاحب‌نظران اقتصادي تا زمان مهار آن اجراي طرح حذف صفر از پول ملي عاقلانه نيست.
واقعيت‌هاي اقتصادي اهل تعارف نيستند پس مهم است بدانيد حذف صفر به تنهايي تورم را کنترل نمي‌کند
تأثيرات حذف صفر از پول ملي بر مردم و اقتصاد
بيشتر مردم نگرانند و فکر مي‌کنند اين تغيير روي حقوق، خريدها يا پس‌اندازشان تاثير مي‌گذارد. بگذاريد يک مثال ساده بزنيم؛ اگر امروز حقوق شما 200,000,000 ريال است، بعد از حذف صفرها اين عدد معادل 20,000 تومان شود. همچنين اگر امروز 1,000,000,000 ريال در حساب بانکي داريد، سپرده‌تان بعد از تغيير به 100,000 تومان تبديل مي‌شود اما در همه اين موارد قدرت خريد «کاهش» پيدا نخواهد کرد.
حق داريد در ابتدا دچار کمي سردرگمي شويد ولي مردم بايد به مرور خودشان را با محاسبات جديد وفق دهند چون ارقام کوچک‌تر مي‌تواند حس ثبات ايجاد کند.
چالش‌ها و نگراني‌هاي طرح حذف صفر
واقعيت‌هاي اقتصادي اهل تعارف نيستند پس مهم است بدانيد حذف صفر به تنهايي تورم را کنترل نمي‌کند و بايد به عنوان بخشي از يک بسته جامع اصلاحات اقتصادي و با هدف اصلي کنترل تورم مورد استفاده قرار بگيرد.
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از فرارو؛ عمده اقتصاددانان عقيده دارند حذف صفر از اسکناس در ايران بيشتر اثر رواني دارد و بدون ارتقاي شاخص‌هاي اقتصادي همچون افزايش توليد، نرخ سرمايه‌گذاري، آزادسازي‌هاي اقتصادي، رفع انحصار، حضور بانک‌هاي خارجي در کشور و حضور بي‌قيد و شرط سرمايه‌گذاران خارجي نبايد منتظر وقوع معجزه‌‌ باشيم.