حذف ارز ترجيحي با کالا برگ جبران نمي‌شود

مجلس در حالي با 171 راي موافق به تصويب لايحه پيشنهادي دولت براي 1405 راي مثبت داد که هفته پيش کميسيون تلفيق اين لايحه را با يک راي بالا رد کرد. اتفاقي که گرچه خوشايند دولت نبود اما با همکاري ميان قاليباف و پزشکيان به سرعت رفع و رجوع شد. قاليباف اجازه نداد لايحه‌اي که کميسيون تلفيق رد کرده به صحن علني بيايد و پس از تغييراتي از سوي دولت در لايحه، نهايتا بدون برگشت آن به سازمان برنامه، مورد موافقت مجلس قرار گرفت.
اين مهم در شرايطي رخ داد که شايد مهم‌ترين تغيير دولت در بودجه حذف ارز ترجيحي 28500 توماني و جايگزيني آن با تالار دوم است که هم اکنون هر دلار در آن 131 هزار تومان قيمت مي‌خورد. دولت اين اقدام را در حالي انجام داد که بدون چنين کاري هم روند فزاينده تورمي آغاز شده و هم اکنون تورم خوراکي‌ها بيش از 72 درصد است. اقدام به حذف ارز ترجيحي کالاهاي اساسي نيز به طور مستقيم موجب افزايش قيمت خوراکي‌ها و ديگر اقلام مصرفي خانوار مي‌شود.
حسين صمصامي، نماينده مجلس، در حالي که تلاش براي راي منفي مجلس به لايحه دولت کرد اما نهايتا نتوانست نظر همکارانش در بهارستان را جلب کند، نسبت به تبعات تورمي اين بودجه هشدار داد و افزود: همانطوري که در صحن گفتم، نمايندگاني که امروز به اين لايحه تورم‌زا، راي مثبت دادند، فردا نبايد پشت تريبون بيايند و از وضعيت معيشتي ابراز گله کنند.
متن کامل اين گفتگو را مي‌توانيد در ادامه بخوانيد.
با وجود همه تلاش‌هايي که داشتيد اما با يک راي بالا مجلس بودجه 1405 را تاييد کرد. چرا نمايندگان به اين بودجه با وجود ايرادات مطرح شده اقبال نشان دادند؟
ببينيد من فکر مي‌کنم همکاران ما در کميسيون تلفيق همه تلاششان را انجام دادند اما زورشان بيش از اين نرسيد. همانطوري که شما هم گفتيد در نهايت صحن علني مجلس با 171 راي موافق در مقابل 69 راي مخالف، لايحه پيشنهادي را تبديل به قانون بودجه کرد.
اين اصلاحات که گفتيد در اين مدت انجام شد، چقدر از تورم‌زا بودن بودجه کاست؟
من فکر مي‌کنم بودجه فعلي که به تصويب رسيد هم بسيار تورم‌زا است. در مدتي که لايحه در کميسيون تلفيق رد شد و تغييراتي کرد، در نهايت نرخ ارز را بالا برده و آن را به تالار دوم سپردند. اتفاقي که بسيار تورم زا خواهد بود و به سرعت از خوراک پتروشيمي‌ها، تا غذاي مردم و از بليط هواپيما تا انتظار تورمي را به حداکثر خواهد رساند. من اين نکات را درباره تورم‌زا بودن بودجه پيشنهادي دولت، در برگه‌اي نوشتم و در مجلس پخش کردم و تمام اين نکات تورم‌زا را توضيح دادم.
با اين حال توضيحات شما تاثيري نداشت و اکثريت همکاران‌تان ترجيح دادند به پيشنهادهاي دولت خوش‌بينانه بنگرند. چرا تمام دعواي جناح‌هاي اصولگرا و اصلاح طلب يا دولت و مجلس حول فيلترينگ يا حجاب است اما در اقتصاد همسو هستند؟
به هر حال دو بار براي اين بودجه راي گيري شد و دفعه اول هم کميسيون تلفيق با راي بالايي آن را رد کرد. اين لايحه برگشت و اصلاحاتي روي آن انجام شد و پس از آن دوباره راي گيري شد و راي آورد. به هر روي نمايندگان احتمالا فکر کردند کشور نياز به بودجه دارد و ترجيح دادند که آن را تصويب کنند.
از سوي ديگر هر کس مسئوليت و تکليف شرعي خودش را دارد. من به چنين لوايح و قوانيني راي نمي‌دهم چون آنها را ضد ايران و ضد مردم ايران مي‌دانم اما نماينده ديگري هست که فکر مي‌کند تاييد همين بودجه در نهايت بيشتر به سود ايران است تا رد کردن آن.
با اين وصف نمايندگان مجلسي که امروز راي دادند، فردا پاسخگوي اين قانون خواهند بود؟
نه. آنها را به زودي پشت تريبون مجلس خواهيم ديد که به دولت بابت گراني و افزايش قيمت‌ها اعتراض خواهند کرد اما به نظر من ديگر نبايد چنين موضعي بگيرند. در مجلس هم گفتم کساني که اين بودجه تورم‌زا را تاييد مي‌کنند، بذر تورم فردا را همين امروز کاشتند و نبايد فردا مدافع سفره مردم شوند.
فکر مي‌کنيد اين بودجه تورم را به چه ميزان برساند؟
ببينيد کف تورمي که سازمان برنامه پيش‌بيني کرده 44 درصد است، يعني تقريبا معادل همين تورم فعلي اما سقف آن معلوم نيست و به عوامل ديگري هم مي‌تواند مرتبط باشد. چيزي که نمي‌توان در آن ترديد داشت، افزايش تورم به دليل اين بودجه خواهد بود.
افزايش تورم رکود فعلي را تشديد نمي‌کند؟
صد در صد رشد اقتصادي کاهش خواهد يافت. همين امروز هم اقتصاد ما درگير رکود است اما افزايش تورم بدون ترديد بر رکود موجود مي‌افزايد. وقتي تورم با شدتي بيش از 30 و 40 درصد افزايش پيدا مي‌کند، ديگر کسي سراغ توليد و جذب سرمايه‌گذاري‌هاي مولد هم نمي‌رود. نرخ‌هاي تورم بالا موجب مي‌شوند صاحبان سرمايه به جاي سرمايه‌گذاري مولد سراغ اقدامات ديگري مانند خريد طلا و ارز بروند چون سود به مراتب بيشتري دارد. به همين جهت مي‌توانيم بگوييم بودجه فعلي هم تورم را افزايش مي‌دهد و هم رشد اقتصادي را مي‌کاهد.
مدافعان افزايش نرخ ارز معتقدند اگر ارز تک نرخي شود، قيمت‌ها کاهشي مي‌شود و دلار مي‌تواند به کانال 100 تا 110 هزار توماني برگردد. چنين چيزي محقق مي‌شود؟
هميشه کساني که در پي اين اقدامات هستند، از اين وعده‌هاي تو خالي و بي اساس مي‌دهند اما هر بار دروغ بودن اين وعده‌ها رو شده است. بار اول نيست که در کشور شوک ارزي تحميل مي‌کنند و حتي يکبار هم پس از تحميل شوک، قيمت‌ها افزايش نيافت.
ترديدي در اينکه قيمت دلار به شدت گران مي‌شود يا درواقع از ارزش پول ملي به شکل چشمگيري کاسته مي‌شود، شک نکنيد. آزموده را آزمودن خطاست و نتايج يک اقدام وقتي هر بار يک چيز بوده، دليلي ندارد دفعه بعدي نتيجه متفاوتي بگيرد. ما يک خطا را بارها مرتکب شديم و اين وضعيت که امروز با آن مواجهيم محصول همين خطاهاي اساسي بوده است.
فکر مي‌کنيد قيمت گوشت و مرغ تا عيد يا بهار امسال چقدر شود؟
من فکر مي‌کنم پس از چند ماه قيمت گوشت قرمز به کيلويي 4 تا 5 ميليون تومان مي‌رسد. البته اين اتفاق همين فردا يا يک هفته ديگر رخ نمي‌دهد و چند ماه ديگر چنين قيمت‌هايي رقم مي‌خورد. در مورد مرغ فکر مي‌کنم افزايش قيمت خيلي سريع‌تر آغاز شود؛ يعني تا يک ماه نهايتا يک ماه و نيم ديگر هر کيلو مرغ به بيش از 250 هزار تومان مي‌رسد و اگر ارز هم گران شود، نرخ مرغ به بيش از 300 هزار تومان هم خواهد رسيد. در واقع پروتئين سفره مردم در آستانه جهش‌هاي کم سابقه قرار دارد.
مرکز آمار تورم نان را هم اکنون بيش از 100 درصد مي‌داند. قيمت نان چه تغييري خواهد کرد؟
نان و دارو را فعلا جرات نکردند حذف کنند، زيرا به خوبي مي‌دانند باعث چه انفجاري معيشتي و اجتماعي خواهد شد. اگر تورمي براي نان پيش بيايد محصول تورم عمومي خواهد بود و به طور مستقيم به ارز مربوط نيست . در مورد دارو هم دولت مي دانست اگر ارز آن را حذف کند يا بايد بيمه‌ها را تقويت کند و يا دارويي‌ها را به اصطلاح شارژ کند.
يا اينکه مردم را رها کند. تا حالا مردم را در درمان رها نکردند؟
از قضا مردم را خيلي وقت است در حوزه بهداشت و درمان رها کردند. الان بيماران ما دم بيمارستان به امان خدا رها شدند و امروز هزينه دارو براي مردم در حالي به 74 درصد رسيده که تا چند سال پيش کمتر از 45 درصد هزينه دارو را مردم مي‌پرداختند. درنتيجه پيش از اين ماجراها، مردم رها شده‌اند.
دولت در حالي ارز 28500 توماني دارو و نان را حذف نکرده که هم پزشکيان و هم همتي مدعي هستند ارز ترجيحي اصابت نمي‌کند. اگر اين اصابت وجود ندارد پس چرا ارز آن را حذف نکردند يا کالا برگ اختصاص مي‌دهند؟
اين تناقض را بايد آقاي رييس جمهور و رييس کل بانک مرکزي اش توضيح دهند. حتما اثرات تورمي ويرانگري خواهد داشت، و اين براي دولتي‌ها هم قطعي‌ است.
فکر مي‌کنيد يارانه يک ميليون توماني فشارها بر مردم را بکاهد؟
اصلا اين اتفاق نخواهد افتاد. من در مجلس هم گفته‌ام اين روش در شان ملت ايران نيست و نهايتا هم خسارت بار است. وقتي ارز را گران مي‌کنيد، يعني 28500 را حذف و همه چيز را به بازار واگذار مي‌کنيد چنان تورمي به وجود خواهد آمد که با کالا برگ به ته زنجيره جبران نمي‌شود، آن هم کالا برگي که امروز فقط معادل 7 دلار است.
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از خبرآنلاين، هم در زمان احمدي‌نژاد و هم در دولت سيزدهم اين اتفاق افتاد. در زمان احمدي‌نژاد يارانه 45 هزار توماني، ابتدا بيش از 40 دلار بود ولي نتيجه آن اقدامات هم فقر بيشتر مردم شد. در 1401 اما پس از حذف ارز ترجيحي 4200 توماني و 6 برابر کردن آن هم يارانه 300 هزار توماني و 400 هزار توماني دادند. اين يک ميليون تومان در نهايت به اندازه همان اقدام دولت سيزدهم اثر دارد. متاسفانه دولت هم از اين مساله درس نگرفت و اشتباه سه سال پيش را دوباره تکرار کرد.