تنگه هرمز به‌مثابه يک ابزار سياسي و ژئوپولتيک

محمدصادق مهرجو، کارشناس انرژي در رابطه بستن تنگه هرمز گفت: اين موضوع، بحثي کاملاً امنيتي و در حوزه کلان امنيت بين‌الملل است. تصميم‌گيري در اين سطح صرفاً در حيطه اختيارات شوراي عالي امنيت ملي است؛ نهادي که آثار تصميماتش تنها محدود به ايران يا منطقه نيست، بلکه پيامدهاي جهاني دارد.
وي افزود: چنين اقداماتي پيامدهاي بسيار پيچيده‌اي دارد؛ هم براي کشورهاي منطقه و هم براي امنيت انرژي جهان.
مهرجو خاطر نشان کرد: حتي اگر مجلس هم تصميمي در اين زمينه اتخاذ کند، باز هم فصل‌الخطاب شوراي عالي امنيت ملي است. بستن تنگه هرمز شايد از منظر نظري، ابزار چانه‌زني به نظر برسد، اما تحقق عملي آن نيازمند بررسي همه‌جانبه است و هيچ کارشناس مسئولي نمي‌تواند به صراحت نظر قطعي درباره اجرايي‌شدن يا نشدن آن بدهد.
وي خاطرنشان کرد: حدود 20 ميليون بشکه از توليد روزانه نفت جهان از تنگه هرمز عبور مي‌کند؛ مشابه آن‌هم فقط تنگه باب‌المندب است. بنابراين حتي فکر کردن به چنين گزينه‌اي از منظر نظري شايد مطلوب برخي باشد، اما در عمل مي‌تواند باعث گسترش تنش‌ها و حتي درگيري مستقيم در خليج فارس شود.
اين کارشناس انرژي افزود: آقاي عراقچي به‌درستي در جمع سفراي کشورهاي خارجي هشدار داد که اسرائيلي‌ها به‌دنبال کشاندن دامنه جنگ به خليج فارس بودند و جمهوري اسلامي ايران با تدبير جلوي اين سناريو را گرفت. اگر درگيري‌ها به خليج فارس کشيده شود، ديگر قابل کنترل نخواهد بود.وي اضافه کرد: تأسيسات گازي کشور اهميت راهبردي دارند، زيرا 70 درصد گاز ايران از پارس جنوبي تأمين مي‌شود. تنها يک حادثه کوچک در فاز 14 پارس جنوبي رخ داد که به‌سرعت کنترل شد، اما همان هم باعث کاهش 12 تا 13 ميليون متر مکعب گاز شد. اگر تأسيسات ما در معرض آسيب قرار بگيرند، جايگزيني آن‌ها تا زمستان بسيار سخت خواهد بود.مهرجو اضافه کرد: امنيت انرژي فقط مسئله ما نيست؛ قطر، عربستان, امارات و کويت و ديگر کشورهاي خليج فارس نيز در معرض تهديد قرار مي‌گيرند. اقتصاد کل منطقه از چنين بحراني آسيب مي‌بيند. به همين دليل، تصميم‌گيري درباره تنگه هرمز صرفاً در صلاحيت شوراي عالي امنيت ملي است و هرگونه اقدام نسنجيده، غيرقابل پيش بيني خواهد بود. اين مساله مي‌تواند به افزايش قيمت‌هاي جهاني نفت تا 120 دلار بينجامد.
وي درباره بهره‌گيري از اين ابزار به‌عنوان اهرم فشار عليه آمريکا گفت: «افزايش قيمت نفت شايد در کوتاه‌مدت براي برخي جذاب باشد، اما در عمل مي‌تواند به نفع روسيه و آمريکا و ديگر کشورهاي اوپک پلاس تمام شود؛ چرا که افزايش قيمت‌هاي نفت خام براي کشوري مانند روسيه که نفت خود را با تخفيف‌هاي سنگين به مشتريان مي‌فروشد؛ مناسب است.
مهرجو ادامه داد: در صورت گسترش درگيري، صادرات نفت ايران نيز در معرض خطر قرار خواهد گرفت. ناوگان نفتکش ما در آب‌هاي آزاد بدون تجهيزات دفاعي، آسيب‌پذير است. بنابراين ممکن است قيمت نفت بالا برود، اما ايران با کاهش توان صادراتي از مزاياي آن بي‌بهره بماند.
وي افزود: در شرايط تحريم و جنگ اقتصادي، ما بايد از وضعيت موجود بهره‌برداري سياسي و اقتصادي کنيم، نه اينکه خود را در معرض آسيب‌هاي چند برابري قرار دهيم.
به گفته وي تنگه هرمز به‌مثابه يک ابزار سياسي و ژئوپولتيک قابل بهره‌برداري است، اما اجرايي‌کردن آن تبعات جدي دارد.
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از مهر، مهرجو بيان کرد: وقتي شخصيت‌هاي نظامي صحبت مي‌کنند، حتماً بايد پيام اقتدار منتقل کنند. در شرايطي که درگيري نظامي جريان دارد، نبايد پالس ضعف به طرف مقابل ارسال شود. اما تحليل ميدان انرژي پيچيده‌تر است. ما بازيگر مهم منطقه‌اي هستيم و مي‌توانيم با ابزارهايي چون تنگه هرمز، قدرت چانه‌زني خود را افزايش دهيم، اما اين کار نيازمند محاسبات دقيق و با پرهيز از اقدامات هيجاني است.