بازار شهر زير سايه آيين کهن ايرانيِ يلدا

 يلدا اين جشن ايرانيان، ريشه در آيين‌هاي کهن و پيش از اسلام داشته و هدف اصلي، شکرگزاري براي خورشيد و پايان تاريکي طولاني‌ترين شب سال بوده؛ براي اين جشن رسم‌هايي مانند حافظ خواني،قصه گويي و شاهنامه خواني، چيدن ميوه، آجيل و روشن کردن آتش يا شمع، از همان دوران شکل گرفت تا نور و برکت به خانه‌ها بيايد.
در آذربايجان غربي نيز، تنقلات محلي ويژه شب يلدا شامل گردو، بادام، فندق، کشمش، سنجد، قيصي و خرما است. بسياري از خانواده‌ها همچنين شيريني‌هاي سنتي محلي مانند حلوا و مسقطي را روي سفره قرار مي‌دهند تا رنگ و طعم سنتي شب يلدا حفظ شود.
امسال اما شرايط اقتصادي کمي متفاوت شده، اتحاديه‌هاي ميوه و آجيل از افزايش قابل توجه قيمت‌ها خبر داده‌اند و گزارش‌ها نشان مي‌دهد بسياري از خانواده‌ها به جاي دعوت گسترده، مهمان‌ها را محدود کرده يا تنها با اعضاي نزديک جمع مي‌شوند.
سفره يلدا کوچکتر شده است
مرد ميانسالي که فرزندش از ذوق ديدن تم هاي يلدايي در مغازه ها از پدر درخواست خريد مي‌کرد گفت: قيمت‌ها افزايش يافته و ما مجبور شديم امسال سفره يلدا را کوچک‌تر بچينيم و فقط ميوه‌هاي ضروري را تهيه کنيم.
او با اشاره به خاطراتي از دوران کودکي و شب يلدا در گذشته گفت: احساس مي‌کنم اين وضعيت اقتصادي روي سنت‌ها و شادي خانوادگي هم تأثير گذاشته و شادي و صفاي گذشته کمتر شده است. بانويي از اهالي اروميه در حاشيه خريد خوراکي هاي شب يلدا از گراني ها گله کرد و گفت: سال‌هاي گذشته شب يلدا را با دورهمي بزرگ و دعوت از دوستان و خانواده برگزار مي‌کرديم و سفره پر از آجيل و ميوه‌هاي متنوع بود. اما رفته رفته به دليل افزايش هزينه‌ها، تصميم گرفتيم فقط با خانواده نزديک جمع شويم و مهماني رسمي برگزار نکنيم.
او گفت: مراسمي که پيشتر با دورهمي‌هاي خانوادگي يا دوستان بخشي از سنت و شادي بود، امروز به چالشي براي بودجه خانواده تبديل شده و باعث شده ارتباط‌هاي گسترده کمتر شود. با وجود اين، تلاش مي‌کنيم همان حس و حال يلدا را با خانواده خود حفظ کنيم.
هيجان، شور و تکاپوي مردم شهر براي شب يلدا
يک فروشنده آجيل و ميوه درباره شور خريد مردم گفت: با وجود گراني‌ها، هنوز شور و هيجان خريد شب يلدا در بازار محسوس است. بسياري از خانواده‌ها تلاش مي‌کنند حتي با بودجه محدود، سفره‌اي کوچک اما پر از رنگ و حس يلدا بچينند.او ادامه داد: برخي ميوه‌هاي گران‌تر را کمتر خريداري مي‌کنند و آجيل را به صورت بسته‌هاي کوچک تهيه مي‌کنند، اما اين باعث نشده علاقه مردم براي حفظ سنت شب يلدا کم شود. اين فروشنده گفت: مشتري‌ها با لبخند و هيجان مي‌آيند و حتي در شرايط سخت اقتصادي، تلاش مي‌کنند لحظه‌اي خاطره‌انگيز بسازند.
افزايش قيمت آجيل و خشکبار
رئيس اتحاديه فروشندگان آجيل و خشکبار آذربايجان‌غربي گفت: قيمت آجيل و خشکبار نسبت به مدت مشابه سال گذشته بين ?? تا ?? درصد افزايش يافته است.
امير طنابي‌ساعي افزود: افزايش قيمت در اقلام توليد داخل نسبت به نمونه‌هاي خارجي بيشتر بوده که يکي از دلايل آن، تمايل برخي فروشندگان به سودآوري بالاتر است.
وي با اشاره به کاهش توان خريد شهروندان تصريح کرد: با توجه به شرايط اقتصادي و افزايش قيمت‌ها، قدرت خريد مردم نسبت به گذشته به حدود يک‌سوم کاهش يافته است.
رئيس اتحاديه فروشندگان آجيل و خشکبار آذربايجان‌غربي اظهار کرد: در حال حاضر در شهرستان اروميه 390 واحد توليد و عرضه آجيل و خشکبار داراي پروانه کسب فعال تحت نظارت اتحاديه فعاليت مي‌کنند.
وي ادامه داد: با توجه به شرايط خاص نگهداري آجيل و خشکبار از شهروندان خواست مي‌شود از خريد آجيل‌ و خشکبار و شکلات‌هايي که به‌صورت فله‌اي و غيربهداشتي در برخي معابر سطح شهر عرضه مي‌شوند خودداري کنند، چراکه اين محصولات مي‌توانند تهديدي براي سلامت مصرف‌کنندگان باشند.
طنابي‌ساعي خاطرنشان کرد: شهروندان مي‌توانند درخواست‌ها و شکايات خود را به‌صورت مستقيم از طريق شماره تلفن 124 واحد رسيدگي تعزيرات استان يا شماره مستقيم رئيس اتحاديه به شماره 09390162424 اعلام کنند تا در اسرع وقت رسيدگي شود.
کمبودي در تامين ميوه شب يلدا نداريم
رئيس اتحاديه ميوه و تره‌بار شهرداري اروميه گفت: کمبودي در تأمين ميوه وجود ندارد و ميوه شب يلدا به ميزان کافي و حتي بيش از نياز بازار توزيع شده است.يحيي آرنگ‌پور، با اشاره به اينکه قيمت انواع ميوه نسبت به مدت مشابه سال گذشته تا 50 درصد افزايش يافته است، تصريح‌کرد: به دليل بالا بودن قيمت‌ها، ميزان تقاضا براي خريد ميوه کاهش يافته است.وي با اشاره به اينکه قيمت هندوانه نسبت به سال گذشته بين 30 تا 40 درصد افزايش داشته و براي تأمين نياز بازار، هندوانه از جنوب کشور وارد شده است، خاطرنشان‌کرد: در حال حاضر قيمت هر کيلوگرم هندوانه درجه يک بين 30 تا 40 هزار تومان و هندوانه درجه دو بين 15 تا 20 هزار تومان در بازار به فروش مي‌رسد.
رييس اتحاديه ميوه و تره‌بار شهرداري اروميه ادامه داد: قيمت انار معمولي در بازار بين 80 تا 120 هزار تومان و انار درجه يک نيز بين 170 تا 220 هزار تومان است همچنين پرتقال درجه 2 با قيمت 38 تا 48 هزار تومان و پرتقال درجه يک با قيمت 55 تا 65 هزار تومان به فروش مي‌رسد.
آرنگ‌پور درباره وضعيت سيب استان نيز گفت: محصول سيب اروميه به ميزان مورد نياز شب يلدا و شب عيد در سردخانه‌هاي استان ذخيره شده و هم‌اکنون هر کيلوگرم سيب با قيمت 60 تا 80 هزار تومان در بازار عرضه مي‌شود.
وي تصريح کرد: هيچ مرکز ثابت ويژه‌اي براي عرضه ميوه شب يلدا در اروميه تعيين نشده و طبق روال سال‌هاي گذشته، ميوه شب يلدا در بازارهاي روز شهرداري در سطح شهر و ميوه‌ فروشي‌هاي سيار عرضه مي‌شود.
تأکيد استاندار آذربايجان‌غربي بر مديريت بازار در آستانه شب يلدا
استاندار آذربايجان‌غربي گفت: مديريت دقيق بازار توزيع و عرضه اقلام اساسي به‌منظور تأمين نياز شهروندان و دسترسي آسان اقشار مختلف مردم در آستانه شب يلدا ضروري است.
رضا رحماني، در جلسه ستاد تنظيم بازار استان با بيان اينکه همه دستگاه‌ها بايد در قبال شرايط موجود مسئوليت‌پذير باشند، افزود: با توجه به سنت شب يلدا، تأمين به‌موقع نياز مردم ضروري بوده و بايد شرايطي فراهم شود تا شهروندان بدون مشکل بتوانند اقلام مورد نياز خود را تهيه کنند.وي همچنين با تاکيد بر اينکه نمايندگان واحدهاي توليدي در مديريت صحيح بازار نقش فعال‌تري ايفا کنند، خاطرنشان کرد: برخي از شهروندان توان خريد کافي ندارند، لذا مديريت صحيح بازار مي‌تواند نقش مؤثري در حمايت از اين اقشار داشته باشد.
برخورد قاطع تعزيرات حکومتي با متخلفين بازار شب يلدا
مديرکل تعزيرات حکومتي آذربايجان غربي از برگزاري طرح نظارتي ويژه شب يلدا به منظورنظارت بربازار کالاهاي مصرفي شب يلدا خبرداد.
حسين نجف زاده در جمع خبرنگاران گفت: با عنايت به درپيش بودن ايام شب يلدا و افزايش تقاضا ازسوي مصرف کنندگان براي خريد اقلام مورد نياز اين ايام از قبيل آجيل، شيريني، ميوه، حبوبات، گوشت، قند و شکر و غيره و ضرورت نظارت بربازار کالاهاي مزبور، تعزيرات حکومتي استان اقدام به برگزاري طرح نظارتي ويژه شب يلدا از 15 اذر تا 3 دي ماه مي‌کند.
نجف زاده گفت: در اين طرح که با هدف کنترل هدفمند بازار و با رويکرد پيشگيري از وقوع تخلفات و حمايت از حقوق مصرف کنندگان و جلوگيري از افزايش خودسرانه قيمت اقلام مورد نياز اين ايام از سوي برخي افراد سودجو برگزار مي‌شود، تعزيرات حکومتي استان با راه اندازي اکيپ‌هاي گشت مشترک با همکاري ساير دستگاههاي نظارتي و با بازرسي‌هاي ميداني از اصناف برخورد سريع و قاطع با هرگونه تخلفات احتمالي به ويژه گرانفروشي و احتکار را در محل اجرا خواهد نمود.
وي افزود: رسيدگي‌ها خارج از نوبت و با سرعت بيشتري در اين ايام انجام مي‌شود و گزارشات مردمي بايد خارج از تشريفات و در اسرع وقت انجام شود و همچنين در مواردي که اصرار برتکرار تخلف مشاهده گردد، برخوردها جدي‌تر و قاطع‌تر از جمله پلمب، نصب پارچه و جريمه‌هايي با بازدارندگي زياد خواهد بود.
مديرکل تعزيرات استان ضمن اعلام آمادگي تعزيرات حکومتي استان جهت دريافت و رسيدگي فوري به شکايات وگزارشات مردمي از شهروندان درخواست کرد در صورت مشاهده هرگونه تخلف موضوع را ازطريق سامانه اينترنتي www.tazirat135ir و يا با شماره تلفن 135 به تعزيرات حکومتي استان و با شماره تلفن 124 به اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان گزارش کنند.
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از ايسنا؛ با وجود اين محدوديت‌ها، خانواده‌ها تلاش مي‌کنند سفره‌اي ساده‌تر اما با همان حس و حال شب يلدا بچينند؛ دور هم جمع شوند، شعر حافظ بخوانند، فال بگيرند و سنت‌هاي قديمي را به فرزندان منتقل کنند. د
در نهايت، شب يلدا شايد کوچکتر از گذشته باشد اما همچنان نماد اميد، صميمت و همراهي خانوادگي است و سنت‌هاي ايراني را زنده نگه مي‌دارد.