از داستان‌هاي کوتاه مي‌توان فيلم‌هاي جذاب ساخت

علي کياني، کارگردان فيلم کوتاه »به رنگ انار« درباره جزئيات فيلم کوتاهش بيان کرد: در واقع مي‌توان گفت فيلم ما فيلم در فيلم است. فيلم گروه فيلمبرداري تمام مي‌شود، اما فيلم‌برداري که در خانه آن دختر مي‌ماند و با خانواده‌اش همراه مي‌شود، تصميم مي‌گيرد از علاقه او به بازيگري استفاده کند و يک فيلم کوتاه از او بسازد.
کياني درباره انتخاب سوژه توضيح داد: به دنياي کودکان و فيلم‌هايي که درباره کودکان ساخته شده بود، علاقه زيادي داشتم. در کتابي از آقاي هوشنگ مرادي کرماني با قصه دوربين فيلم‌برداري« مواجه شدم و ديدم سوژه بسيار خوبي است. به همين دليل تصميم گرفتم هر طور شده اين قصه را بسازم.
داستاني جذاب از هوشنگ مرادي کرماني
وي درباره مواجهه خودش با کتاب گفت: کتاب را يکي از دوستانم در شهر کتاب به من معرفي کرد. کتابي که مجموعه داستاني از هوشنگ مرادي کرماني بود و داستان »دوربين فيلمبرداري« دومين قصه کتاب است. به محض اينکه خواندن داستان را تمام کردم با خودم گفتم که بايد فيلم اين داستان ساخته شود.
کارگردان فيلم کوتاه »به رنگ انار« با بيان اينکه آقاي مرادي کرماني انقدر خوب داستان را نوشته بود که صحنه‌ها و اتفاقاتش خيلي پررنگ در ذهنم تصور مي‌شد، گفت: با ايشان درباره ساختن فيلمي از اين داستان صحبت کردم و آقاي مرادي کرماني از اين اتفاق استقبال کرد. تلاش کردم اقتباس خيلي وفادارانه‌اي به داستان داشته باشم و فيلمم خيلي شبيه به قصه باشد. آقاي مرادي کرماني نويسنده بزرگي است و سعي‌ام را به کار بردم که فيلم خوبي از داستان‌شان بسازم.
کياني درباره چگونه ارتباط برقرار کردن با کتاب توضيح داد: داستان را که مي‌خواندم لحظه به لحظه‌اش در ذهنم نقش مي‌بست و اين از مهارت نويسنده در داستان‌پردازي مي‌آيد. پس از نوشتن فيلمنامه، آن را براي آقاي مرادي کرماني فرستادم و ايشان هم از فيلمنامه خوشش آمد و گفت فيلمنامه خوبي نوشته‌اي.
وي تم اصلي داستان را حقيقت و راستگويي دانست و گفت: اين اولين فيلم داستاني من است. موضوع پايان‌نامه ارشدم درباره »اقتباس وفادارانه« بود و تلاشم اين بود نظرياتي که در پايان‌نامه‌ام داشتم را در اين فيلم انجام بدهم.
تفاوت‌هاي سينما و ادبيات
کياني درباره وارد کردن نظريه و تئوري به حوزه فيلمسازي گفت: خيلي سخت مي‌شود نظريه را در ساخت فيلم دخيل کرد. سينما با ادبيات متفاوت است و درونيات شخصيت‌ها را در سينما سخت‌تر از ادبيات مي‌توان نشان داد. در ادبيات دست نويسنده باز است و درآوردن درونيات در سينما به سادگي امکان‌پذير نيست. حرکات و اکت‌ها و اتفاقات در سينما راحت‌تر نمايش داده مي‌شود اما در داستان راحت‌تر مي‌توان حالات احساسي را توصيف کرد.
اين کارگردان ادامه داد: براي رفتن فيلمسازان به سمت اقتباس بايد انگيزه و شوق ايجاد کرد. شما الان در بيشتر جشنواره‌هاي معتبر دنيا مي‌بينيد که بخش اقتباسي دارند. ما منابع بسيار زيادي براي اقتباس داريم و ادبيات‌مان در اين زمينه پر و پيمان است. مي‌توان از »مرزبان نامه«، »سياست‌نامه« و »کليله و دمنه« فيلم‌هايي به روز و جذاب ساخت. همچنين آثار ماندگاري مثل »شاهنامه«، »سعدي« و »حافظ« را داريم که در آنها پر از قصه‌هاي انديشمندانه و پندآموز است که انسان را به حرکت در مي‌آورد.
کياني افزود: بايد جشنواره اقتباس داشته باشيم و هر سال روي ادبيات يک کشور متمرکز شويم. ما نبايد از قصه فاصله بگيريم و سينما از قصه شروع شده و ادامه پيدا کرده است. ما در سينما، متن را به تصوير مي‌کشيم و چه کسي بهتر از نويسندگان مي‌تواند قصه بگويد و در اصل کار کارگردان به تصوير کشيدن قصه است.
جذابيت‌هاي داستان کوتاه
وي خاطرنشان کرد: نويسندگان با داستان‌ها و قصه‌هايشان کار فيلمساز را راحت کرده‌اند و با داستانشان ساختاري دراماتيک به فيلمساز مي‌دهند تا آن را دکوپاژ و کارگرداني کنند. براي اقتباس حتماً نبايد سراغ کتاب‌هاي داستايفسکي و تولستوي رفت و خيلي اوقات مي‌توان از داستان‌هاي کوتاه، فيلم‌هاي جذاب اقتباس کرد. »خانه دوست کجاست« خط داستاني پيچيده‌اي ندارد ولي عباس کيارستمي بسيار زيبا اين اتفاق ساده را تبديل به فيلم کرده است.
کياني درباره شيوه ساختن فيلم »به رنگ انار« گفت: من با يک بوم و دوربين اين فيلم را ساختم. در فيلم حرکت دوربين نداريم. کيارستمي فيلمي به نام »10 روي ده« دارد که سلف پرتره‌اي از خودش است. او در اين فيلم در ماشين درباره اينکه چطور فيلم مي‌سازند صحبت مي‌کند. من هم سعي کردم از ايشان الگو بگيرم و تفاوتم اين بود که روي فيلم موسيقي گذاشتم.
اين کارگردان که فيلمش به بخش داستاني کوتاه سي و هفتمين جشنواره بين‌المللي فيلم‌هاي کودکان و نوجوانان راه يافته، درباره پيام فيلم گفت: »به رنگ انار« مواجهه‌اي است ميان درک کودکان از جهان پيرامون‌شان و درک بزرگسالان. بزرگ‌ترها فکر مي‌کنند جهانشان واقعي‌تر است و دانايي بيشتري دارند اما کودکان هم جهان خودشان را دارند و به اندازه خودشان آن را درک مي‌کنند. در داستان ما، بي‌توجهي کارگردان فيلم به کودک باعث نااميدي او مي‌شود، اما در نهايت فيلم‌بردار با ساخت فيلمي کوتاه از او اين پيام را منتقل مي‌کند که دنيا هميشه تلخ نيست و مي‌تواند به زيبايي هم ختم شود.
سختي‌هاي کار در سينماي کودک
وي درباره کار با کودک بازيگر اظهار کرد: بازي گرفتن از بچه‌ها بسيار دشوار است. سعي کردم هيچ‌گونه فشار روحي يا جسمي به کودک وارد نشود. عوامل پشت صحنه همه مراقب او بودند. حتي يک جلسه تمرين هم با او نداشتيم. فقط متن را در اختيارش گذاشتيم و در حين فيلم‌برداري مي‌خواستيم هر طور راحت است بازي کند. اگر لازم بود چندين برداشت مي‌گرفتيم. برايم مهم بود که کودک با آرامش بازي کند.
اين کارگردان درباره گروه مخاطبان فيلم اظهار کرد: مخاطب فيلم همه انسان‌ها هستند. قصه محدود به کودک يا نوجوان يا بزرگسال نيست. مضمون فيلم انساني است؛ درباره صداقت و اينکه حتي با کودکان هم بايد صادقانه رفتار کنيم.
ممکن است کودکي پنج يا شش ساله برداشت خودش را داشته باشد و همين‌طور يک بزرگسال نيز دريافت ديگري داشته باشد.
وي درباره جشنواره فيلم‌هاي کودکان و نوجوانان نيز گفت: يکي از نقاط قوت جشنواره حضور کودکان است؛ چه به عنوان بازيگر و چه به عنوان خبرنگار يا دست‌اندرکار. پيشنهادم اين است که علاوه بر زمان برگزاري جشنواره، کارگاه‌هايي هم در طول سال براي بچه‌ها برگزار شود؛ کارگاه‌هاي انيميشن، بازيگري يا تيم‌سازي. اين کار مي‌تواند استعدادهاي پنهان را شکوفا کند و کودکان علاقه‌مند به هنر را وارد مسير حرفه‌اي کند.
کياني در پايان گفت: اميدوارم اين فيلم کوتاه توانسته باشد نشان دهد که جهان کودکان هم ارزشمند است و بايد به آن با صداقت نگاه کرد.
به گزارش آرازآذربايجان به نقل از ايبنا، سي و هفتمين جشنواره بين‌المللي فيلم‌هاي کودکان و نوجوانان در 3 بخش ملي (فيلم‌هاي بلند، کوتاه و پويانمايي)، بخش بين‌الملل و بخش ويژه از 12 تا 16 مهر سال جاري با دبيري حامد جعفري در شهر اصفهان برگزار مي‌شود.
.Arazazarbaiijan.farhangi@gmail.com