گروه اجتماعي: ايران در پنجمين سال متوالي خشکسالي قرار دارد و منابع آبي کشور به پايان رسيده است. با اين حال اما در دو ، سه سال اخير يک پرسش تکراري هر از گاهي در فضاي مجازي مطرح ميشود و جنجال به پا ميکند: »آيا همسايهها بارش ايران را ميدزدند؟« کارشناسان هواشناسي در گفتوگو با ما به اين پرسش پاسخ دادهاند.
در سالهايي که سايه گرمايش جهاني و تغيير اقليم سنگينتر از هميشه بر سر ايران و منطقه افتاده، کاهش بارندگي و کمبود آب در کشور به يکي از جديترين نگرانيهاي محيطزيستي و اجتماعي تبديل شده است.بارشهاي پراکنده، خشکسالي شديد و آسماني که کمتر باراني ميشود، ذهن بسياري از ايرانيان را درگير پرسشهايي تازه کرده است. يکي از پرسشها اين است که آيا کشورهاي همسايه با بارورسازي ابرها، سهم بارش ايران را ميدزدند؟
امارات در مسير سامانههاي ما نيست
کارشناسان و متخصصان هواشناسي با قاطعيت اين ادعاها را رد ميکنند. کارشناس مستقل هواشناسي با تاکيد بر غيرعلمي بودن اين گمانهها ميگويد: »ماجراي ابردزدي بيشتر يک فضاسازي رسانهاي است تا يک واقعيت علمي. ايران کشوري خشک است که در چند دهه اخير با سوء مديريت منابع آبي و بحران تغيير اقليم، وارد دورههاي مکرر خشکسالي شده است.«محمدرضا جاويدي تاکيد ميکند: »حتي اگر امارات بارورسازي ابرها را انجام دهد (که انجام ميدهد) اين کار در مقياسي محدود و براي رفع نيازهاي داخلي خود و در وسعت بسيار محدود انجام ميشود.«
به گفته جاويدي، امارات کشور کوچکي است با وسعتي محدود و ميزان بارش سالانه بسيار کم که از تمام ظرفيتهاي مالي و فناوري خود براي مديريت بحران آب بهره ميبرد. بارورسازي ابرها نيز يکي از همين راهکارهاست.اما آيا اين فرآيند ميتواند تاثيري بر ميزان بارش در ايران داشته باشد؟ جاويدي با صراحت پاسخ ميدهد: »خير. سيستمهاي بارشي که بر ايران اثر ميگذارند از مسير امارات عبور نميکنند. بيشتر ابرها و سامانههايي که وارد ايران ميشوند از مسير عراق، ترکيه، عربستان و درياي عرب هستند، يا در شرق کشور، از اقيانوس هند و جريان مانسون تاثير ميپذيرند. امارات در موقعيتي نيست که بتواند مانعي براي اين سامانهها باشد يا ابرها را از مسير ايران منحرف کند.«
انحراف ابرها به سمت آذربايجان؟
پس از ماجراي ابردزدي امارات از ايران، حالا برخي رسانههاي عمدتا فعال در فضاي مجازي، از انحراف ابرهاي مديترانهاي که قبلا از ترکيه به ايران ميآمدند به سمت کشور آذربايجان ميگويند و معتقدند آمريکاييها و رژيم صهيونيستي با استقرار در آذربايجان براي تغيير اقليم ايران نقشه دارند. يک کارشناس هواشناسي ديگر هم اين فرضيه را به چند دليل رد ميکند و معتقد است اين صحبتهاي غيرکارشناسي صرفا در فضاي مجازي مطرح ميشود؛ مباحثي که در محافل علمي جايگاهي ندارند.
چرا کشورها مشکلات خود را حل نميکنند؟
نيما فريد مجتهد، دکتراي هواشناسي با اشاره به پروژه هارپ ميگويد: »چنين پروژهاي در جهان وجود دارد و پنهاني هم نيست و تحقيقات گستردهاي براي تغييرات اقليمي انجام ميشود، اما با دو نکته ميتوان به اين فرضيهها پاسخ داد. نخست اينکه، آمريکا خود بهطور جدي در معرض خشکساليهاي گسترده قرار دارد. با جستوجوي ساده در سامانههاي پايش خشکسالي اين کشور، به راحتي ميتوان ديد که نواحي نيمه مرکزي و شرقي آن به شدت با کمبود بارش و کاهش منابع آب زيرزميني مواجه است. مشکلاتي که حتي باعث تشديد فرونشست زمين شده است. همچنين کشورهايي مانند چين و عربستان، با وجود سرمايه و فناوري بالا، همچنان با بحرانهاي اقليمي روبه رو هستند.مجتهد ميافزايد: »اگر واقعا چنين سامانههايي خروجي قابل توجهي داشتند، اين کشورها پيش از آنکه بخواهند به دشمن خود ضربه بزنند، ابتدا مشکلات خود را حل ميکردند. سالهاست که آمريکا، چين و حتي اروپا با شرايط وخيم تغيير اقليم دستوپنجه نرم ميکنند و اگر چنين فناورياي داشتند، پيش از هر چيز آن را در خاک خود بهکار ميگرفتند.«
بارورسازي ابرها، محدود و کماثر
او تاکيد ميکند : »بارورسازي ابرها که فناوري آن موجود و قابل انجام است، طي دو دهه گذشته بارها در کشورهاي مختلف به کار رفته، اما هيچ گاه به نتايج گسترده منجر نشده است. مطالعات نشان ميدهد بارورسازي ابرها نهايتا در گسترهاي جغرافيايي کوچک و با حداکثر 10 درصد افزايش بارش انجام ميشود. بنابراين جا به جايي يا منحرف کردن تودههاي جوي در عمل و از نظر علمي امکانپذير نيست.«مجتهد يادآوري کرد: »شواهد تاريخي مانند بادگيرها، آب انبارها، آب بندها و قناتها نشان ميدهد ايران همواره کشوري خشک بوده است سالها هشدار داده شده بود که تغيير اقليم و گرمايش جهاني روزي گريبان دنيا را خواهد گرفت و امروز اين اتفاق براي بسياري از کشورها، از جمله ايران رخ داده است.«
اين کشورها غير قابل سکونت ميشوند
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از خبرآنلاين،به گفته او، پيشبيني مدلهاي جهاني در زمينه تغيير اقليم براي خاورميانه و شمال آفريقا نشان ميدهد که حتي کشورهاي حاشيه جنوبي خليج فارس ممکن است در آينده با افزايش دمايي روبه رو شوند که ادامه زندگي در آنها را غيرممکن کند.
در حالي که امارات در مقاطعي بارورسازي ابرها را براي کشاورزي و مصارف آشاميدني خود انجام ميدهد، کارشناسان تاکيد ميکنند که اين اقدام نهتنها خطري براي بارش در ايران ندارد، بلکه ظرفيت انجام آن نيز به شکل گسترده، بسيار محدود و پرهزينه است. اگرچه نميتوان از نياز و عطش مردم براي يافتن دلايل کمآبي چشم پوشيد، اما بايد با واقعيتهاي علمي روبهرو شد. تغيير اقليم، کاهش منابع آب زيرزميني، و ناکارآمدي در مديريت منابع داخلي، نقش اصلي را در وضعيت فعلي دارند.


کشف ۲۲ هزار دلار ارز قاچاق در مرز تمرچین
صدور ۱۴۱ پروانه بهرهبرداری صنعتی در آذربایجان غربی
رؤياي خانهدارشدن دورتر شد
توسعه مناطق آزاد و ويژه اقتصادي موجب ايجاد شغل پايدار ميشود
پرواز آنکارا اروميه برقرار شود
وتوي ملي زيادهخواهي در راهپيمايي 22 بهمن
دو ژنوتیپ امیدبخش در مرکز تحقیقات آذربایجانغربی معرفی شد
افتتاح پروژههای مخابراتی شهرستان مهاباد با سرمایهگذاری ۲۷۰ میلیارد ریالی
صادرات ۴.۴ میلیارد دلاری از گمرکات آذربایجانغربی
تسهيلات خريد نهادههاي دامي در آذربايجانغربي فراهم شد
