زنگ خطر استفاده از گوشي هاي هوشمند توسط کودکان به صدا درآمد

يک تحقيق جديد که نتايج آن در مجله معتبر انجمن قلب آمريکا منتشر شده، نشان مي‌دهد که استفاده بي‌رويه از ابزارهاي ديجيتال در کودکي و نوجواني، خطري جدي براي سلامت قلبي-متابوليک آنها در بزرگسالي است.
در دنيايي که تلفن‌هاي هوشمند، تبلت‌ها و کنسول‌هاي بازي به بخشي جدايي‌ناپذير از زندگي روزمره تبديل شده‌اند، پژوهشگران زنگ خطر را براي والدين به صدا درآورده‌اند. اين مطالعه که بر روي بيش از 1000 کودک و نوجوان 10 تا 18 ساله در دانمارک انجام شده، ارتباط مستقيمي ميان ساعات صرف شده در مقابل نمايشگرها و افزايش ريسک بيماري‌هايي چون فشار خون بالا، کلسترول بالا و مقاومت به انسولين را آشکار کرده است. اين عوامل، زمينه‌ساز اصلي بيماري‌هاي قلبي-عروقي و ديابت در آينده هستند.
ديويد هورنر، پژوهشگر دانشگاه کپنهاگ و نويسنده اصلي اين مقاله گفته که: »نوجوانان 18 ساله به طور متوسط روزانه حدود 6 ساعت و کودکان 10 ساله نزديک به 3 ساعت از دستگاه‌هاي ديجيتال استفاده مي‌کنند.« شايد افزايش اندک شاخص‌هاي خطر به ازاي هر ساعت اضافه، ناچيز به نظر برسد، اما وقتي اين عدد به پنج يا شش ساعت در روز مي‌رسد، اين خطر کوچک به يک تهديد واقعي براي سلامت نسل آينده تبديل مي‌شود.
دشمن خواب کودکان
يکي از نگران‌کننده‌ترين يافته‌هاي اين پژوهش، نقش کم‌خوابي در تشديد اين خطرات است. زماني که کودک يا نوجوان تا ديروقت درگير بازي آنلاين يا گشت‌وگذار در شبکه‌هاي اجتماعي است، نه تنها از فعاليت فيزيکي باز مي‌ماند، بلکه نور آبي ساطع شده از نمايشگرها، توليد هورمون ملاتونين (هورمون خواب) را مختل کرده و چرخه طبيعي خواب را به هم مي‌ريزد. کم‌خوابي مزمن به خودي خود يک عامل خطر براي بيماري‌هاي متابوليک مانند ديابت و چاقي محسوب مي‌شود و اين مطالعه نشان داده که ترکيب آن با زمان زياد استفاده از نمايشگر، يک ترکيب خطرناک براي سلامت قلب است.
نه تنها خواب، بلکه يادگيري و درک و گفتار کودکان هم تحت تاثير تماس مدام با نمايشگرها قرار مي‌گيرد. مرتضي پودينه، کارشناس گفتاردرماني پيش از اين در اين خصوص گفته بود: »از هر 10 کودکي که توسط والدين به ما مراجعه‌ مي‌کنند، 9 نفرشان يا ديجيتال‌بي‌بي هستند، يا اختلال اوتيسم دارند يا دچار تاخير در گفتار هستند.«
اين گفتاردرمانگر تاکيد کرده بود که »والدين تا 5 سالگي کودک اصلا نبايد به هيچ عنوان او را بيشتر از يک ساعت در معرض اسکرين‌ها قرار دهند. اين بزرگ‌ترين اشتباه است که يک خانواده مي‌تواند در حق کودک خود کند. همين يک ساعت هم بايد در حضور يکي از اعضاي خانواده باشد. چون اين موضوع علاوه بر گفتار کودکان در خردسالي، مي‌تواند به "قدرت بيان احساس" فرد در بزرگسالي هم آسيب برساند.«
آسيب‌هاي پنهان رواني و اجتماعي
خطرات استفاده بي‌رويه از تکنولوژي تنها به سلامت جسم محدود نمي‌شود. متخصصان بارها نسبت به آسيب‌هاي رواني و اجتماعي آن هشدار داده‌اند. کاهش تعاملات اجتماعي چهره به چهره، تضعيف روابط خانوادگي، افزايش خطر اضطراب و افسردگي، و کاهش تمرکز و افت تحصيلي از جمله پيامدهاي اثبات‌شده اين پديده هستند. در همين راستا، بسياري از کشورها و بيش از نيمي از ايالت‌هاي آمريکا، قوانيني براي محدود کردن يا ممنوعيت کامل استفاده از تلفن همراه در مدارس وضع کرده‌اند تا هم تمرکز آنها را به کلاس درس برگردانند و هم از آسيب‌هايي که مي‌تواند زندگي بچه ها را در آينده تحت تاثير قرار دهد، جلوگيري کند.
چطور از کودک‌مان مراقبت کنيم؟
خبر خوب اين است که والدين مي‌توانند با در پيش گرفتن رويکردي آگاهانه و فعال، اين خطرات را مديريت کنند. هدف، حذف تکنولوژي نيست، بلکه ايجاد يک رابطه سالم و متعادل با آن است. کارشناسان بر چند راهکار کليدي تاکيد دارند:
1. ايجاد »منطق بدون تکنولوژي« در خانه: اتاق خواب و ميز غذاخوري بايد مکآنهايي براي آرامش و گفتگوي خانوادگي باشند، نه محلي براي استفاده از ابزارهاي ديجيتال. اين قانون ساده به بهبود کيفيت خواب و تقويت پيوندهاي عاطفي کمک شاياني مي‌کند.
2. تعيين مرزهاي زماني هوشمندانه: با همکاري فرزندتان، قوانين روشني براي ميزان استفاده روزانه از ابزارهاي ديجيتال وضع کنيد. براي مثال، استفاده تفريحي به يک يا دو ساعت در روز محدود شود و اولويت با فعاليت‌هاي آموزشي و خلاقانه باشد. سازمان بهداشت جهاني استفاده از هرگونه نمايشگر را براي کودکان زير دو سال ممنوع کرده است.
3. کشف دنياي جذاب فعاليت‌هاي آفلاين: بهترين راه براي کاهش زمان استفاده از نمايشگر، ارائه جايگزين‌هاي جذاب است. ورزش‌هاي گروهي، دوچرخه‌سواري، کلاس‌هاي هنري، بازي‌هاي روميزي، فوتبال دستي، کتاب خواندن يا حتي آشپزي مشترک، فرصت‌هايي براي تحرک، خلاقيت و تعامل اجتماعي فراهم مي‌کنند.
4. اولويت دادن به خواب کافي و منظم: تمام نمايشگرها بايد حداقل يک ساعت قبل از زمان خواب خاموش شوند. اين کار به مغز فرصت مي‌دهد تا براي يک خواب عميق و ترميمي آماده شود.
5. والدين، بهترين الگو هستند: کودکان رفتار والدين خود را تقليد مي‌کنند. اگر مي‌خواهيد فرزندتان کمتر از موبايل استفاده کند، اول بايد خودتان اين الگو را رعايت کنيد. زمان‌هاي مشخصي را براي»بدون موبايل« بودن کل خانواده در نظر بگيريد.
6. آموزش سواد ديجيتال و خودمراقبتي: به نوجوانان کمک کنيد تا تفاوت ميان استفاده هدفمند از تکنولوژي (مثلاً براي تحقيق درسي) و وقت‌گذراني بي‌هدف را درک کنند. به آنها مهارت‌هاي مديريت زمان و تشخيص محتواي نامناسب را ياد بدهيد.
به گزارش آراز آذربايجان به نقل از سلامت نيوز ، مسئوليت مراقبت از سلامت جسمي و رواني کودکان در دنياي ديجيتال، بيشتر از هر زمان ديگري بر عهده والدين است. با وضع قوانين مشخص، ايجاد جايگزين‌هاي سالم و مهم‌تر از همه، با الگوي رفتاري خود، مي‌توانيم نسلي سالم‌تر و شادتر را پرورش دهيم که از مزاياي تکنولوژي بهره‌مند مي‌شوند. نه آنکه قرباني خطرات آن شوند.